અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ બોલ્યા- ઈરાન આતંકવાદનો સૌથી મોટો ગઢ:ક્રૂર શાસનને પરમાણુ હથિયારો રાખવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકી યુદ્ધ જહાજો અને સૈનિકોની તૈનાતી વચ્ચે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે ઈરાનને કડક સંદેશ આપ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકાની કૂટનીતિને નબળાઈ ન સમજવી જોઈએ અને જરૂર પડી તો સૈન્ય વિકલ્પનો પણ ઉપયોગ થશે. વેન્સે કહ્યું કે સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકીઓને ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ. ફોક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં વેન્સે કહ્યું- આપણે એવી સ્થિતિમાં પહોંચવું પડશે જ્યાં ઈરાન, જે દુનિયામાં આતંકવાદનો સૌથી મોટો ગઢ છે, પરમાણુ આતંકવાદથી દુનિયાને ધમકી ન આપી શકે. ક્રૂર અને દુનિયાના સૌથી ખતરનાક શાસનને પરમાણુ હથિયારો રાખવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ કૂટનીતિક સમાધાન ઈચ્છે છે, પરંતુ તેમની પાસે અન્ય વિકલ્પો પણ ઉપલબ્ધ છે અને તેઓ તેનો ઉપયોગ કરવાની ઈચ્છા દર્શાવી ચૂક્યા છે. ટ્રમ્પે બુધવારે સંસદમાં પોતાના સંબોધન દરમિયાન આરોપ લગાવ્યો હતો કે ઈરાન અમેરિકા સુધી માર કરવામાં સક્ષમ મિસાઈલો વિકસાવી રહ્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ઈરાન ગયા વર્ષે અમેરિકી હુમલાઓ પછી પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને ફરીથી ઊભો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. વેન્સ બોલ્યા- વાતચીતનો અંતિમ નિર્ણય ટ્રમ્પના હાથમાં છે જ્યારે વેન્સને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાને હટાવવું પણ અમેરિકાનું લક્ષ્ય છે, તો તેમણે કહ્યું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવવાથી રોકવા માટે અંતિમ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ કરશે. વેન્સે કહ્યું કે વાતચીત કેટલા સમય સુધી ચાલુ રાખવી, તેનો અંતિમ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ કરશે. તેમણે કહ્યું- અમે પ્રયાસો ચાલુ રાખીશું. પરંતુ રાષ્ટ્રપતિને એ નક્કી કરવાનો અધિકાર છે કે રાજદ્વારી પ્રયાસો તેની મર્યાદા સુધી પહોંચી ગયા છે કે નહીં. અમને આશા છે કે આ વખતે વાતચીત ખરાબ પરિણામ સુધી નહીં પહોંચે, પરંતુ જો પહોંચે તો નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિ જ કરશે. અમેરિકી અધિકારીઓ અનુસાર, ઈરાન આગામી બે અઠવાડિયામાં વધુ મોટો પ્રસ્તાવ આપશે, જેથી બંને પક્ષો વચ્ચેના મતભેદો ઘટાડી શકાય. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ત્રીજા તબક્કાની વાતચીત આજે આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ઈરાન અને અમેરિકાના અધિકારીઓ ગુરુવારે એટલે કે આજે જિનીવામાં ત્રીજા તબક્કાની વાતચીત કરશે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચી પોતાની ટીમ સાથે જિનીવા પહોંચી ચૂક્યા છે. અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ મિડલ ઈસ્ટના દૂત સ્ટીવ વિટકૉફ કરશે. વોશિંગ્ટન આ દરમિયાન ‘મેક્સિમમ પ્રેશર’ અભિયાન હેઠળ નવા પ્રતિબંધોની પણ તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઈરાને જિનીવા વાટાઘાટો પહેલા અમેરિકી દબાણની રણનીતિને નકારી કાઢી. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈએ ટ્રમ્પના નિવેદનોને જૂઠા ગણાવ્યા અને તેમના પર દુષ્પ્રચાર અભિયાન ચલાવવાનો આરોપ લગાવ્યો. ટ્રમ્પે ઘણી વખત ચેતવણી આપી છે કે જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો અમેરિકા સૈન્ય કાર્યવાહી કરી શકે છે. પ્રાદેશિક દેશોને આશંકા છે કે આવા પગલાથી સંઘર્ષ થઈ શકે છે. ઈરાન પહેલાથી જ ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે કે કોઈપણ હુમલાની સ્થિતિમાં મિડલ ઈસ્ટમાં હાજર તમામ અમેરિકી સૈન્ય અડ્ડા તેના નિશાન પર હશે. તેનાથી ક્ષેત્રમાં તૈનાત હજારો અમેરિકી સૈનિકોની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી ગઈ છે. અમેરિકાના 50 ફાઇટર જેટ મિડલ ઇસ્ટ પહોંચ્યા અમેરિકાએ ગયા અઠવાડિયે મિડલ ઇસ્ટમાં 50થી વધુ ફાઇટર જેટ મોકલ્યા. સ્વતંત્ર ફ્લાઇટ-ટ્રેકિંગ ડેટા અને મિલિટરી એવિએશન મોનિટર્સે ઘણા F-22, F-35 અને F-16 ફાઇટર જેટને મિડલ ઇસ્ટ તરફ જતા રેકોર્ડ કર્યા. આ વિમાનોમાંથી કેટલાક મિડલ ઇસ્ટમાં ઉતરી ચૂક્યા છે. ખાસ કરીને ઇઝરાયેલના એરબેઝ બેન ગુરિયન અને ઓવડા પર, જ્યાં અમેરિકી F-22 જેટને જોવામાં આવ્યું અને ત્યાં લેન્ડ કરતા હોવાની જાણ કરવામાં આવી. આ માહિતી અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે 16 ફેબ્રુઆરીએ જિનીવામાં થયેલી બીજા રાઉન્ડની વાતચીત દરમિયાન સામે આવી હતી. બંને દેશો વચ્ચે પરમાણુ કરાર સંબંધિત મુદ્દાઓ પર મતભેદ યથાવત છે. અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે કહ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા નક્કી કરાયેલી શરતોને ઇરાન માનવા તૈયાર નથી. ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં વેન્સે કહ્યું કે વાતચીતના કેટલાક ભાગ સકારાત્મક રહ્યા, પરંતુ ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર હજુ પણ સહમતિ બની નથી. આ નિવેદનો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને ચાલી રહેલી વાતચીત હજુ પણ નાજુક તબક્કામાં છે. અમેરિકાએ રિફ્યુલિંગ ટેન્કર પણ મિડલ ઈસ્ટ મોકલ્યા અમેરિકી ફાઈટર જેટ્સ સાથે ઘણા એરિયલ રિફ્યુલિંગ ટેન્કર પણ મિડલ ઈસ્ટ તરફ મોકલવામાં આવ્યા છે. આ દર્શાવે છે કે વિમાનો લાંબા સમય સુધી ઓપરેશન માટે તૈયાર છે. આ દરમિયાન, અમેરિકી અધિકારીએ મીડિયાને જણાવ્યું કે USS જેરાલ્ડ આર. ફોર્ડ એરક્રાફ્ટ કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ કેરેબિયનથી રવાના થઈને મિડલ ઈસ્ટ પહોંચી ગયું છે. ન્યૂઝ એજન્સી AP અનુસાર, સુરક્ષા કારણોસર નામ ન જણાવવાની શરતે અધિકારીએ કહ્યું કે ફોર્ડ સાથે ત્રણ ગાઈડેડ-મિસાઈલ ડેસ્ટ્રોયર, USS માહાન, USS બેનબ્રિજ અને USS વિન્સ્ટન ચર્ચિલ પણ છે. આ પહેલા USS અબ્રાહમ લિંકન અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ અમેરિકી એર અને નેવલ એસેટ્સ પણ આ વર્ષની શરૂઆતમાં આ ક્ષેત્રમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી અમેરિકાની મિડલ ઈસ્ટમાં સૈન્ય હાજરી વધુ મજબૂત થઈ છે. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પર વિવાદ અટક્યો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી પરમાણુ કરારની વાટાઘાટોમાં બેલિસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોજેક્ટ સૌથી મોટો વિવાદનો મુદ્દો બની ગયો છે. ઈરાન આ અંગે બિલકુલ પણ સમાધાન કરવા તૈયાર નથી અને તેને પોતાની રેડ લાઇન માને છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે તેનો બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમ સંરક્ષણ માટે જરૂરી છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે જૂન 2025માં ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાએ ઈરાનની પરમાણુ સાઇટ્સ પર હુમલો કર્યો, ત્યારે ઈરાનની મિસાઈલોએ જ તેનું રક્ષણ કર્યું. આ સાથે જ અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ઈરાન હિઝબુલ્લાહ, હુતી જેવા પ્રોક્સી જૂથોને સમર્થન આપવાનું બંધ કરે. અમેરિકા આ મુદ્દાને પણ સામેલ કરવા માંગે છે, પરંતુ ઈરાન મુખ્યત્વે માત્ર પરમાણુ મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે. ઈરાની અધિકારીઓએ વારંવાર કહ્યું છે કે મિસાઈલ કાર્યક્રમ પર કોઈ વાતચીત થશે નહીં. આ ઈરાનની રક્ષણાત્મક ક્ષમતા છે અને તેને છોડવું એટલે પોતાને નબળા પાડવા સમાન હશે. ઈરાન કહે છે કે વાતચીત માત્ર પરમાણુ કાર્યક્રમ સુધી મર્યાદિત રહેશે, મિસાઈલ કે પ્રાદેશિક જૂથો પર નહીં.



Source link