અમેરિકી ધમકી બાદ 7 દેશોના સૈનિકો ગ્રીનલેન્ડ પહોંચ્યા:ફ્રાન્સે 15, જર્મનીએ 13 અને બ્રિટને 1 મોકલ્યો; ઇટાલી બોલ્યું- આ મજાક છે
![]()
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ પર કબજાની ધમકીઓ બાદ યુરોપિયન દેશો એકજુટ થઈ ગયા છે. ઘણા નાટો સભ્ય દેશોએ ઓપરેશન આર્કટિક એન્ડ્યોરન્સ નામથી એક સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ શરૂ કર્યો છે. આ માટે યુરોપિયન દેશોમાં ફ્રાન્સે 15 સૈનિકો ગ્રીનલેન્ડ મોકલ્યા છે, જે 27મી માઉન્ટેન ઇન્ફન્ટ્રી બ્રિગેડના છે. જર્મનીએ 13 સૈનિકોની એક ટીમ મોકલી છે. નોર્વે, નેધરલેન્ડ અને ફિનલેન્ડે બબ્બે સૈનિકો તહેનાત કર્યા છે. બ્રિટને એક સૈન્ય અધિકારી મોકલ્યો છે. સ્વીડને પણ સૈનિકો મોકલવાની પુષ્ટિ કરી છે, જોકે સંખ્યા જાહેર કરવામાં આવી નથી. કુલ મળીને, ડેનમાર્કના હાલના સૈનિકો ઉપરાંત યુરોપિયન દેશોમાંથી લગભગ 35-40 સૈન્ય કર્મચારીઓ પહોંચ્યા છે. જ્યારે, ઇટાલીના સંરક્ષણ મંત્રી ગુઇડો ક્રોસેટ્ટોએ આ સમગ્ર ઓપરેશનને મજાક જેવું ગણાવ્યું છે. ગ્રીનલેન્ડમાં મોટા પાયે સૈનિકોની તહેનાતીની સંભાવના ડેનમાર્કે પહેલેથી જ ગ્રીનલેન્ડમાં લગભગ 200 સૈનિકો તહેનાત કર્યા છે. આ ઉપરાંત 14 સભ્યોની સીરિયસ ડોગ સ્લેજ પેટ્રોલ પણ ત્યાં હાજર છે, જે આર્કટિક વિસ્તારોમાં પેટ્રોલિંગ કરે છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને કહ્યું છે કે આવનારા દિવસોમાં તેમને જમીન, હવા અને સમુદ્ર દ્વારા વધુ મજબૂત કરવામાં આવશે. આ સંખ્યા નાની છે, પરંતુ તે રાજકીય સંદેશ આપવા માટે છે કે NATO એકજૂટ છે. ડેનમાર્કની આગેવાની હેઠળ ચાલી રહેલું ઓપરેશન આર્કટિક એન્ડ્યુરન્સ એક સૈન્ય અભ્યાસ છે. તેનો હેતુ એ જોવાનો છે કે જો ભવિષ્યમાં ગ્રીનલેન્ડમાં મોટી સંખ્યામાં સૈનિકો તહેનાત કરવા પડે, તો તેની તૈયારી કેવી હશે. ડેનમાર્કના સંરક્ષણ મંત્રાલય અનુસાર, આ અભ્યાસનું ધ્યાન આર્કટિક વિસ્તારમાં સહયોગી દેશો વચ્ચે તાલમેલ અને કામ કરવાની ક્ષમતા વધારવા પર છે. આગળ જતાં આનાથી પણ મોટું મિશન લાવવાની યોજના છે, જેને ઓપરેશન આર્કટિક સેન્ટ્રી કહેવામાં આવી રહ્યું છે. આ એક નાટો મિશન હશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રીનલેન્ડ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં દેખરેખ વધારવી અને કોઈપણ ખતરાનો સૈન્ય જવાબ આપવાની શક્તિ મજબૂત કરવાનો છે. જોકે, આ મિશન તરત શરૂ થશે નહીં. જર્મનીના સંરક્ષણ મંત્રી બોરિસ પિસ્ટોરિયસ અનુસાર, ઓપરેશન આર્કટિક સેન્ટ્રી શરૂ થવામાં હજુ ઘણા મહિના લાગી શકે છે. એટલે કે, હાલમાં ગ્રીનલેન્ડમાં કોઈ મોટું નવું સૈન્ય મિશન શરૂ થયું નથી, પરંતુ તેની તૈયારી અને યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે. પોલેન્ડ, ઇટાલીએ મિશનથી અંતર રાખ્યું નાટોના કેટલાક મોટા સૈન્ય શક્તિશાળી દેશો આ મિશનથી દૂર રહ્યા. પોલેન્ડ, ઇટાલી અને તુર્કીએ ગ્રીનલેન્ડમાં સૈનિકો મોકલવાનો ઇનકાર કર્યો. પોલેન્ડના વડાપ્રધાન ડોનાલ્ડ ટસ્કે સ્પષ્ટ કહ્યું કે તેમનો દેશ સૈનિકો મોકલશે નહીં. ખરેખર, પોલેન્ડની સૌથી મોટી ચિંતા રશિયા સાથે લાગેલી તેની પૂર્વીય સરહદ છે. પોલેન્ડ પોતાની સૈન્ય શક્તિને ત્યાં જ કેન્દ્રિત રાખવા માગે છે. ગ્રીનલેન્ડમાં સૈનિકોની તહેનાતી અંગે નાટોનો કોઈ સામૂહિક નિર્દેશ નથી. દરેક દેશ પોતાની સુરક્ષા પ્રાથમિકતાઓ અને સંસાધનો અનુસાર નિર્ણય લઈ રહ્યા છે. અમેરિકા પર વળતા ટેરિફ લગાવવાની તૈયારીમાં યુરોપિયન દેશો બીજી તરફ, યુરોપિયન યુનિયન ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફનો જવાબ આપવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. EU અમેરિકા પર વેપાર પ્રતિબંધો લાદવા અંગે ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યું છે. આ માટે, EU એક ખાસ કાનૂની હથિયારના ઉપયોગ વિશે વિચારી રહ્યું છે, જેને અનૌપચારિક રીતે ‘ટ્રેડ બાઝૂકા’ કહેવામાં આવે છે. તેનો હેતુ એવા દેશો સામે કડક પગલાં લેવાનો છે જે યુરોપિયન દેશો પર બળજબરીથી આર્થિક દબાણ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. જો EU આ હથિયારનો ઉપયોગ કરે છે, તો તે EUમાં અમેરિકન ઉત્પાદનો પર 0% ટેરિફને હોલ્ડ કરવાની માગ યુરોપિયન યુનિયન (EU)ના સાંસદો અમેરિકા સાથે થયેલા વેપાર કરારને મંજૂરી આપવાનું રોકવાની તૈયારીમાં છે. યુરોપિયન પીપલ્સ પાર્ટી (EPP)ના અધ્યક્ષ મેનફ્રેડ વેબરે શનિવારે સોશિયલ મીડિયા X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ ધમકીઓને કારણે અમેરિકા સાથેના કરારને મંજૂરી આપવી શક્ય નથી. મેનફ્રેડ વેબરે સોશિયલ મીડિયા પર કહ્યું કે EPP વેપાર કરારની તરફેણમાં હતું, પરંતુ ટ્રમ્પની ગ્રીનલેન્ડ ધમકીઓને કારણે હવે મંજૂરી શક્ય નથી. તેમણે અમેરિકન ઉત્પાદનો પર 0% ટેરિફને રોકવાની વાત કરી. યુરોપિયન સંસદના અન્ય જૂથો પણ કરારને સ્થગિત કરવાની માગ કરી રહ્યા છે. જો નિર્ણય અંગે સહમતિ સધાય છે, તો કરાર અટકી શકે છે. ટ્રમ્પે 8 યુરોપિયન દેશો પર 10% ટેરિફ લગાવ્યો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુરોપના 8 દેશો પર 10% ટેરિફ લગાવ્યો છે. આ દેશો ગ્રીનલેન્ડ પર અમેરિકાના કબજાની ધમકીનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. ટ્રમ્પે શનિવારે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં કહ્યું કે ડેનમાર્ક, નોર્વે, સ્વીડન, ફ્રાન્સ, જર્મની, યુનાઇટેડ કિંગડમ, નેધરલેન્ડ અને ફિનલેન્ડ ટેરિફના દાયરામાં આવશે. તેમના પર 1 ફેબ્રુઆરીથી ટેરિફ લાગુ થશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો ગ્રીનલેન્ડને લઈને અમેરિકા સાથે કોઈ સમજૂતી નહીં થાય, તો 1 જૂનથી આ ટેરિફ વધારીને 25% કરી દેવામાં આવશે. આ પહેલા ટ્રમ્પે શુક્રવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં એક બેઠક દરમિયાન આ દેશો પર ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી. યુરોપિયન દેશો ટ્રમ્પ પર કાઉન્ટર-ટેરિફ લગાવવાની તૈયારીમાં ટ્રમ્પની આ ધમકી પછી આ આઠેય દેશોના નેતાઓ એકસાથે આવ્યા અને સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડ્યું. તેમણે કહ્યું કે ટેરિફની ધમકી ટ્રાન્સએટલાન્ટિક સંબંધોને નબળા પાડે છે. ઘણા નેતાઓએ તેને બ્લેકમેલ ગણાવ્યું. રવિવારે EUના રાજદૂતોની કટોકટી બેઠક યોજાઈ અને સંકટ વાટાઘાટો કરવામાં આવી. EUના ટોચના રાજદ્વારીઓએ ગયા વર્ષે ટ્રમ્પ સાથે થયેલી ટ્રેડ ડીલ પછી સ્થગિત કરાયેલા 93 અબજ યુરોના અમેરિકી સામાન પર કાઉન્ટર-ટેરિફ ફરીથી શરૂ કરવાની યોજના પર ચર્ચા કરી. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને EUને તેના સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર ‘એન્ટી-કોઅર્શન ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ’ (બિગ બઝૂકા)ને સક્રિય કરવાની અપીલ કરી, જે આર્થિક રીતે દબાણ કરનાર દેશ પર કડક પ્રતિબંધો લગાવી શકે છે. જોકે, હજુ EUમાં આ અંગે સંપૂર્ણ સહમતિ નથી અને ઘણા રાજદ્વારીઓએ કહ્યું કે વાતચીત દ્વારા સમસ્યા હલ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. EU કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટાએ ઇમરજન્સી EU સમિટની જાહેરાત કરી છે, જે ગુરુવારે યોજાઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે EU કોઈપણ પ્રકારના દબાણ સામે પોતાનો બચાવ કરવા તૈયાર છે. EU પર 15% અમેરિકી ટેરિફ લાગુ છે અમેરિકાએ યુરોપિયન યુનિયન પર 15% ટેરિફ લગાવી રાખ્યો છે. 1 ફેબ્રુઆરીથી તે વધીને 25% થઈ જશે. જોકે, સ્ટીલ, કોપર અને એલ્યુમિનિયમના સામાન પર ટેરિફનો દર 50% જ રહેશે. EU અને અમેરિકા વચ્ચે મે 2025માં સમજૂતી થઈ હતી, જેના હેઠળ EUને રાહત મળી હતી. તેના બદલામાં આગામી 3 વર્ષમાં અમેરિકા પાસેથી 750 બિલિયન ડોલર, એટલે કે લગભગ 64 લાખ કરોડ રૂપિયાની ઊર્જા ખરીદશે. આ સાથે જ EU અમેરિકામાં 600 બિલિયન ડોલર એટલે કે 51 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરશે. આ રોકાણ અમેરિકાના ફાર્મા, ઓટો અને ડિફેન્સ સેક્ટરમાં થવાનું છે. જોકે, ટ્રમ્પ સાથેના વિવાદ બાદ આ રોકાણ પર પણ સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. શું ટ્રમ્પ ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકામાં ભેળવી શકે છે, જાણો નિયમો ટ્રમ્પ 2019થી જ ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકામાં ભેળવવાની (ખરીદવાની કે કબજે કરવાની) વાત કરી રહ્યા છે. તેમના બીજા કાર્યકાળમાં આ મુદ્દો ફરીથી ખૂબ જ જોર પકડી ગયો છે, પરંતુ કાયદેસર રીતે આટલું સરળ નથી. ગ્રીનલેન્ડ અને અમેરિકા બંને NATO દેશો છે. કાયદા મુજબ, એક NATO દેશ બીજા NATO દેશ પર કાયદેસર રીતે કબજો કરી શકતો નથી. આ સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર અને NATO સંધિની વિરુદ્ધ હશે. નાટોનો આર્ટિકલ 5 કહે છે કે એક સભ્ય પર હુમલો બધા પર હુમલો છે. જો કોઈ બાહ્ય દુશ્મન હુમલો કરે તો બધા સભ્યો મળીને મદદ કરશે. ગ્રીનલેન્ડ પહેલા સ્વતંત્ર થાય, પછી અમેરિકા સાથે જોડાય: ગ્રીનલેન્ડ હાલમાં ડેનમાર્કનો સ્વાયત્ત પ્રદેશ છે. 2009ના સેલ્ફ ગવર્નમેન્ટ એક્ટ હેઠળ ગ્રીનલેન્ડના લોકો રેફરન્ડમ (જનમત સંગ્રહ) કરીને સ્વતંત્ર થઈ શકે છે, પરંતુ આ માટે ડેનિશ સંસદની પણ મંજૂરી જરૂરી છે. ગ્રીનલેન્ડ શા માટે આટલું ખાસ… ખાસ ભૌગોલિક સ્થિતિ: ગ્રીનલેન્ડની ભૌગોલિક સ્થિતિ ખૂબ જ ખાસ છે. તે ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપની વચ્ચે, એટલે કે એટલાન્ટિક મહાસાગરની બરાબર મધ્યમાં આવેલું છે. આ જ કારણોસર તેને મિડ-એટલાન્ટિક ક્ષેત્રમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સ્થાન માનવામાં આવે છે. વ્યૂહાત્મક લશ્કરી મહત્વ: ગ્રીનલેન્ડ યુરોપ અને રશિયા વચ્ચે લશ્કરી અને મિસાઈલ દેખરેખ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. અહીં અમેરિકાનો થુલે એર બેઝ પહેલેથી જ છે, જે મિસાઈલ ચેતવણી અને રશિયન/ચીની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવા માટે જરૂરી છે. ચીન અને રશિયા પર નજર: આર્કટિક ક્ષેત્રમાં રશિયા અને ચીનની ગતિવિધિઓ વધી રહી છે. ગ્રીનલેન્ડ પર પ્રભાવ હોવાથી અમેરિકા આ વિસ્તારમાં પોતાની ભૌગોલિક-રાજકીય પકડ મજબૂત રાખવા માગે છે. કુદરતી સંસાધનો: ગ્રીનલેન્ડમાં દુર્લભ ખનિજો, તેલ, ગેસ અને રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સના મોટા ભંડાર હોવાનું મનાય છે, જેનું ભવિષ્યમાં આર્થિક અને તકનીકી મહત્વ ખૂબ જ વધારે છે. ચીન તેમનું 70-90% ઉત્પાદન નિયંત્રિત કરે છે, તેથી અમેરિકા પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડવા માગે છે. નવા દરિયાઈ વ્યાપારી માર્ગો: ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે આર્કટિકનો બરફ પીગળી રહ્યો છે, જેનાથી નવા શિપિંગ રૂટ્સ ખુલી રહ્યા છે. ગ્રીનલેન્ડનું નિયંત્રણ અમેરિકાને આ રૂટ્સ પર પ્રભુત્વ અને આર્કટિક ક્ષેત્રમાં રશિયા-ચીનની પ્રગતિ રોકવામાં મદદ કરશે. અમેરિકી સુરક્ષા નીતિ: અમેરિકા ગ્રીનલેન્ડને પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની “ફ્રન્ટ લાઇન” માને છે. ત્યાં પ્રભાવ વધારીને તે ભવિષ્યના સંભવિત જોખમોને પહેલાથી જ રોકવા માગે છે.
Source link