કેનેડિયન PM આજે 4 દિવસની મુલાકાતે ભારત પહોંચશે:રોકાણ-ટ્રેડ ડીલ પર ફોકસ; કેનેડિયન અધિકારીએ કહ્યું – કેનેડામાં ગુનાઓ સાથે ભારતને કોઈ લેવાદેવા નહીં

કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્ની આજે 4 દિવસના પ્રવાસે ભારત પહોંચી રહ્યા છે. આ પ્રવાસનો હેતુ ભારત અને કેનેડા વચ્ચે વેપાર, ઊર્જા, ટેકનોલોજી અને સંરક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવી ભાગીદારીને મજબૂત કરવા પર ફોકસ કરવાનો છે. વડાપ્રધાન તરીકે માર્ક કાર્નીનો આ પહેલો ભારત પ્રવાસ છે. કેનેડામાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કાર્ની મુંબઈમાં બિઝનેસ લીડર્સ સાથે મુલાકાત કરશે. આ દરમિયાન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ક્લીન એનર્જી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં રોકાણ પર ચર્ચા થશે. કાર્નીની ભારત યાત્રા પહેલાં કેનેડાના અધિકારીઓ હવે ભારત પર લગાવવામાં આવેલા કેટલાક ગંભીર આરોપોથી પીછેહઠ કરતા જોવા મળી રહ્યા છે. પહેલાં કેનેડાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારત તેની જમીન પર હસ્તક્ષેપ કરી રહ્યું છે અને સરહદ પારના દબાણ જેવી હિલચાલમાં સામેલ છે. સીટીવીના રિપોર્ટ અનુસાર, એક વરિષ્ઠ કેનેડિયન અધિકારીએ કહ્યું કે જો કેનેડાને લાગતું હોત કે ભારત તેની લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયામાં દખલ કરી રહ્યું છે, તો વડાપ્રધાન ભારતની યાત્રા ન કરત. 2 માર્ચે નવી દિલ્હીમાં મોદીને મળશે કાર્ની કાર્ની 1 માર્ચે નવી દિલ્હી પહોંચશે અને 2 માર્ચે નવી દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન મોદી સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરશે. તેના મુખ્ય એજન્ડામાં કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ (CEPA) ની વાટાઘાટો શરૂ કરવાનો સમાવેશ થાય છે, જે લાંબા સમયથી અટકેલી છે. આ ઉપરાંત, સુરક્ષા અને સંરક્ષણ સહયોગ પર ચર્ચા થશે. સાથે જ બંને દેશો વચ્ચે વેપાર બમણો કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે. આ પછી કાર્ની ઓસ્ટ્રેલિયા અને જાપાનની યાત્રા પર રવાના થશે. આખી મુલાકાત 27 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થઈને 7 માર્ચ સુધી ચાલશે. આ પ્રવાસનો હેતુ કેનેડાની અમેરિકા પરની આર્થિક નિર્ભરતા ઘટાડવી અને નવા વ્યાપારી માર્ગો ખોલવાનો છે. ભારતમાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું કેનેડા ભારત હાલમાં વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે. કેનેડાના સરકારી આંકડા મુજબ, બંને દેશો વચ્ચેનો વાર્ષિક વેપાર 21 અબજ ડોલરથી વધુ છે. ભારતમાં 600થી વધુ કેનેડિયન કંપનીઓ કાર્યરત છે. ભારતમાંથી કેનેડાને થતી મુખ્ય નિકાસમાં દવાઓ, રત્ન-આભૂષણો અને દરિયાઈ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. કેનેડાના મોટા પેન્શન ફંડ્સ પહેલેથી જ ભારતમાં રિયલ એસ્ટેટ અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટું રોકાણ કરી ચૂક્યા છે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, તેમણે ભારતમાં 100 બિલિયન ડોલર (લગભગ 8 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ)નું રોકાણ કર્યું છે. હવે કેનેડા આ રોકાણને વધુ વધારવા માંગે છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીનું કહેવું છે કે બંને દેશો વચ્ચે ક્યારેક રાજકીય મતભેદ રહ્યા છે, પરંતુ તેમ છતાં કેનેડા ભારતની ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાનો ભરોસાપાત્ર ભાગીદાર બની રહેશે. ક્લીન એનર્જી અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો પર સહયોગની સંભાવના આ પ્રવાસમાં ઊર્જા સૌથી મહત્વનો મુદ્દો છે. બંને દેશો યુરેનિયમ સપ્લાય કરાર પર વાત કરી રહ્યા છે, જેથી ભારતના ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટને ઇંધણ મળી શકે. આ ઉપરાંત ક્લીન એનર્જી (સ્વચ્છ ઊર્જા) અને એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન (ઊર્જા પરિવર્તન) માટે જરૂરી મહત્વપૂર્ણ ખનિજો પર પણ સહયોગ વધારવાની ચર્ચા છે. કેનેડા કુદરતી સંસાધનોથી સમૃદ્ધ દેશ છે, જ્યારે ભારતને ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા માટે ભરોસાપાત્ર અને આબોહવા-અનુકૂળ ઊર્જા સ્ત્રોતોની જરૂર છે. તેથી આ ક્ષેત્ર બંને માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) અને અન્ય સ્વચ્છ ઊર્જા ક્ષેત્રોમાં પણ સહયોગ વધારવાની યોજના છે. 2024માં કેનેડાના કુલ ઊર્જા નિકાસમાં ભારતને માત્ર 761.5 મિલિયન ડોલરનો હિસ્સો મળ્યો. જ્યારે ભારતમાંથી આયાત 206 મિલિયન ડોલર હતી, પરંતુ હવે તેને વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. બંને દેશોના સંબંધોને રીસેટ કરશે આ મુલાકાત ભારતના કેનેડામાં ઉચ્ચાયુક્ત દિનેશ પટનાયકે ઓટાવામાં એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે આ યાત્રા બંને દેશો વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોને સંપૂર્ણપણે રીસેટ કરશે અને નવા વેપારની મોટી તકો ખોલશે. ભારત-કેનેડા વચ્ચે તણાવ એક વર્ષ પહેલા સંબંધો ખૂબ ખરાબ હતા. પૂર્વ પીએમ જસ્ટિન ટ્રુડોએ 2023માં ખાલિસ્તાની આતંકવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં ભારતનો હાથ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. 2024માં કેનેડાએ 6 ભારતીય અધિકારીઓને હાંકી કાઢ્યા અને આરોપ લગાવ્યો કે ભારત સરકાર સાથે સંકળાયેલા લોકો કેનેડિયન નાગરિકો વિરુદ્ધ હિંસા, ધમકી અને ખંડણી કરી રહ્યા હતા. જસ્ટિન ટ્રુડોએ સંસદમાં કહ્યું કે કેનેડિયન સુરક્ષા એજન્સીઓને પુરાવા મળ્યા છે કે ભારત સરકારના એજન્ટો આ હત્યામાં સામેલ હોઈ શકે છે. તેમણે તેને કેનેડાની સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો ગણાવ્યો અને ભારત પાસેથી તપાસમાં સહયોગ માંગ્યો. ભારતે આ આરોપોને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યા અને તેમને વાહિયાત ગણાવ્યા. ભારતનું કહેવું હતું કે કેનેડામાં ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ અને આતંકવાદીઓ ખુલ્લેઆમ સક્રિય છે, જેઓ ભારત વિરુદ્ધના કાર્યો કરે છે અને કેનેડા તેમના પર કાર્યવાહી કરતું નથી. બંને દેશોએ એકબીજાના ઘણા રાજદ્વારીઓને હાંકી કાઢ્યા. ભારતે કેનેડિયન નાગરિકો માટે વિઝા સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે રોકી દીધી. કેનેડાએ પણ ભારત સાથેના વેપાર મિશન રદ કર્યા, અને બંને તરફથી યાત્રા સલાહ જારી કરવામાં આવી. વાતચીત લગભગ બંધ થઈ ગઈ અને CEPA જેવી મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓ અટકી પડી. ટ્રુડો સરકારના સમયમાં આ તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયા હતા, પરંતુ માર્ક કાર્ની વડાપ્રધાન બન્યા (માર્ચ 2025) પછી બંને દેશોએ સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો. કેનેડામાં દર ચોથો વ્યક્તિ વિદેશી મૂળનો કેનેડા દુનિયાના એવા દેશોમાંનો એક છે જ્યાં પ્રવાસીઓની (ઇમિગ્રન્ટ) સંખ્યા ઝડપથી વધી છે. 2021ની સત્તાવાર વસ્તી ગણતરી મુજબ, કેનેડામાં લગભગ 83.6 લાખ (8.3 મિલિયન) લોકો વિદેશમાં જન્મેલા છે, જે દેશની કુલ વસ્તીના લગભગ 23% છે. આ આંકડો સ્ટેટિસ્ટિક્સ કેનેડા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થા અને વસ્તી વૃદ્ધિમાં પ્રવાસીઓની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી છે, પરંતુ હાલના વર્ષોમાં આ મુદ્દે ચર્ચા પણ તેજ બની છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, કેનેડામાં ભારતીય મૂળના લગભગ 16 લાખ લોકો રહે છે. જ્યારે લગભગ 3 લાખ (લગભગ 3.03 લાખ) લોકો પાકિસ્તાની મૂળના છે. કેનેડાએ 2025માં 2,800 ભારતીયોને હાંકી કાઢ્યા કેનેડા સરકારે 2025ના પ્રથમ 10 મહિનામાં 2,831 ભારતીય નાગરિકોને દેશમાંથી બહાર કાઢ્યા છે. આ માહિતી કેનેડાની કેનેડિયન બોર્ડર સર્વિસિસ એજન્સી (CBSA)ના આંકડાઓ પરથી સામે આવી છે. તે મુજબ, ગયા વર્ષે કુલ 18,785 લોકોને કેનેડામાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ભારતીયો બીજા નંબરે હતા. સૌથી વધુ 3,972 લોકો મેક્સિકોના હતા. આટલું જ નહીં, હાલમાં 29,542 લોકોને હાંકી કાઢવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, જેમાં 6,515 ભારતીયો પણ સામેલ છે. એટલે કે, આવનારા સમયમાં વધુ ભારતીયો સામે પણ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. કેનેડા સરકારે જણાવ્યું છે કે જે લોકોને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા, તેમાંથી ઘણા સામે ગુનાહિત કેસ હતા. પરંતુ મોટી સંખ્યા એવા લોકોની પણ હતી જેમણે શરણાર્થી દાવા સંબંધિત નિયમોનું યોગ્ય રીતે પાલન કર્યું ન હતું.



Source link