દાવો-અધિકારીઓ નિવૃત્તિ પછી 20 વર્ષ પુસ્તકો પ્રકાશિત નહીં કરાવી શકે:સરકાર આદેશ જાહેર કરી શકે છે; પૂર્વ આર્મી ચીફ નરવણેના અપ્રકાશિત પુસ્તક પર વિવાદ
સરકાર નિવૃત્ત અધિકારીઓ માટે 20 વર્ષના કૂલિંગ-ઓફ પિરિયડ પર વિચાર કરી રહી છે, આ નિર્ણય પૂર્વ આર્મી ચીફ એમ.એમ. નરવણેના અપ્રકાશિત પુસ્તક પર થયેલા વિવાદ બાદ લેવામાં આવ્યો છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, સરકાર નિવૃત્તિ પછી પુસ્તકો લખતા પહેલા મિલિટરી અધિકારીઓ સહિત શક્તિશાળી પદો પર બેઠેલા અધિકારીઓ માટે 20 વર્ષનો કૂલિંગ-ઓફ પિરિયડ શરૂ કરી શકે છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે શુક્રવારે કેન્દ્રીય કેબિનેટ બેઠકમાં નરવણેના પુસ્તક પર ચર્ચા થઈ. ઘણા મંત્રીઓનું માનવું હતું કે શક્તિશાળી પદો પરથી નિવૃત્ત થયેલા લોકો માટે એક કૂલિંગ-ઓફ પિરિયડ હોવો જોઈએ. અધિકારીઓએ કહ્યું કે આ મુદ્દો કેબિનેટના સત્તાવાર 27-પોઈન્ટ એજન્ડાનો ભાગ ન હતો, પરંતુ સામાન્ય ચર્ચાના ભાગ રૂપે સામે આવ્યો. આ અંગે ટૂંક સમયમાં આદેશ જાહેર થઈ શકે છે. નરવણેના પુસ્તકનો વિવાદ શું છે? પૂર્વ આર્મી ચીફ નરવણેના મેમોઇર ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટિનીને લઈને વિવાદ 2 ફેબ્રુઆરીએ શરૂ થયો હતો. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ મેમોઇરમાં જણાવેલી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને સરકારે તેના પર સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કારણ કે પુસ્તક પ્રકાશિત થયું ન હતું. બાદમાં રાહુલ ગાંધી પુસ્તકની એક નકલ સંસદમાં લાવ્યા, જેથી સાબિત થઈ શકે કે પુસ્તક અસ્તિત્વમાં છે. ટૂંક સમયમાં, પુસ્તકની PDF સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ શેર થવા લાગી. સંસદમાંથી સામે આવેલા મુદ્દા પર દિલ્હી પોલીસે FIR નોંધી. ડિજિટલ અને અન્ય ફોર્મેટમાં મેન્યુસ્ક્રિપ્ટના ગેરકાયદેસર સર્ક્યુલેશનની તપાસ શરૂ કરી દીધી. તેના પછીના દિવસે પબ્લિશર પેંગ્વિન ઇન્ડિયાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે- પુસ્તકનો જેટલો ભાગ પ્રચલનમાં છે, તે કોપીરાઇટનું ઉલ્લંઘન છે. આ પછી નરવણેએ મૌન તોડ્યું અને પબ્લિશરના સ્ટેન્ડને સમર્થન આપ્યું કે પુસ્તક પ્રકાશિત થયું નથી. કે ન તો તે જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે. વિવાદનું કારણ શું અને શા માટે… જનરલ એમએમ નરવણે 2019 થી 2022 સુધી ભારતીય સેના પ્રમુખ રહ્યા. તેમની આત્મકથા “ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટિની” માં તેમના સૈન્ય કારકિર્દીની સાથે-સાથે 2020 ના ભારત-ચીન લદ્દાખ સરહદ વિવાદ, ગલવાન ઘાટીની ઘટનાઓ, અગ્નિપથ યોજના અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણયોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 31 ઓગસ્ટ 2020 ના રોજ પેંગોંગ ત્સોના દક્ષિણ કિનારે કૈલાશ રેન્જમાં થયેલા વિકાસ વિશે તેમનો અહેવાલ અને ભારતીય સેનાએ ચીની ઉશ્કેરણીનો જવાબ કેવી રીતે આપવો જોઈએ, સરકારે આ અંગે તાત્કાલિક કોઈ રાજકીય નિર્દેશ આપ્યો ન હતો. આ જ વિવાદનું કારણ છે. પુસ્તક જાન્યુઆરી 2024માં પ્રકાશિત થવાનું હતું. ન્યૂઝ એજન્સી પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયાએ ડિસેમ્બર 2023માં તેનો એક ભાગ છાપ્યો. અગ્નિવીર યોજના પર PTIના ભાગે વિવાદ ઊભો કર્યો અને સંરક્ષણ મંત્રાલયે નરવણે અને પ્રકાશકને લખ્યું કે પુસ્તક પ્રકાશિત કરતા પહેલા સેનાને મંજૂરી માટે સબમિટ કરે. સેનાએ પુસ્તકને વિગતવાર વાંચ્યું, તેમાં સમાવિષ્ટ વિષયો પર પોતાના અવલોકનો નોંધ્યા. અંતિમ નિર્ણય લેવા માટે તેને સંરક્ષણ મંત્રાલયને મોકલી આપ્યું. સંરક્ષણ મંત્રાલયે હજુ સુધી પૂર્વ ચીફના પુસ્તકને પોતાની મંજૂરી આપી નથી. નરવણેએ એ પણ ટ્વીટ (હવે X) કર્યું કે તેમનું પુસ્તક હવે ઉપલબ્ધ છે. તેમણે એમેઝોન પરથી એક પ્રી-ઓર્ડર લિંક પણ શેર કરી હતી. 2020 થી 2024 દરમિયાન સંરક્ષણ મંત્રાલયે 35 પુસ્તકોને મંજૂરી આપી. નરવણેનું પુસ્તક હાલમાં પેન્ડિંગ કેસોમાં સામેલ હોવાનું કહેવાય છે. હાલ નિયમ-કાયદા શું કહે છે કેન્દ્રીય સિવિલ સેવા નિયમો 1972 (CCS Rules) માં 2021 પછી થયેલા સુધારાઓ હેઠળ સંવેદનશીલ અથવા સુરક્ષા સંબંધિત માહિતીના પ્રકાશન પર પ્રતિબંધ છે. પૂર્વ અધિકારીઓને સંબંધિત મંત્રાલય-સંસ્થા પાસેથી પરવાનગી લેવી જરૂરી હોય છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત બાબતોમાં અધિકૃત ગુપ્તતા અધિનિયમ (ઓફિશિયલ સિક્રેટ એક્ટ) પણ લાગુ પડી શકે છે.
Source link
