દાવો-કેનેડાના દુશ્મનોને મળ્યા અમેરિકાના અધિકારીઓ:અલ્બર્ટાને આઝાદ દેશ બનાવવાની કોશિશમાં અલગતાવાદીઓ; PM કાર્ની બોલ્યા-આંતરિક મામલાઓમાં દખલગીરી સહન નહીં કરીએ

કેનેડા અને અમેરિકાના સંબંધોમાં એક નવો વિવાદ શરૂ થયો છે. એક રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અમેરિકાના અધિકારીઓએ કેનેડાના આલ્બર્ટા પ્રાંતને અલગ દેશ બનાવવાની માંગ કરી રહેલા અલગતાવાદી જૂથના નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી. ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, ગયા વર્ષે એપ્રિલથી અત્યાર સુધી અમેરિકી વિદેશ વિભાગના અધિકારીઓ ત્રણ વખત આલ્બર્ટાના અલગતાવાદી નેતાઓને મળ્યા છે. આ નેતાઓ આલ્બર્ટાને કેનેડાથી અલગ કરીને એક સ્વતંત્ર દેશ બનાવવાની હિમાયત કરી રહ્યા છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે તેમણે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ફોન કરીને કેનેડાની સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરવા જણાવ્યું હતું. કાર્નીએ કહ્યું કે તેમને આશા છે કે અમેરિકી પ્રશાસન કેનેડાના આંતરિક મામલાઓમાં દખલ નહીં કરે. જનમત સંગ્રહની માંગ કરી રહેલા અલગતાવાદીઓ કેનેડાથી આઝાદીની માંગ કરી રહેલા આ જૂથનું નામ આલ્બર્ટા પ્રોસ્પરિટી પ્રોજેક્ટ (APP) છે. આ સંગઠન આલ્બર્ટાની આઝાદી માટે જનમત સંગ્રહ (રેફરન્ડમ) કરાવવાની માંગ કરી રહ્યું છે. APPના નેતા અને સહ-સ્થાપક જેફ્રી રથે આલ્બર્ટાની આઝાદી માટે અમેરિકા પાસેથી 500 મિલિયન ડોલરની મદદ માંગી છે. તેમણે 23 જાન્યુઆરીએ X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે તેઓ આવતા મહિને અમેરિકી ટ્રેઝરી વિભાગના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરશે. આ દરમિયાન અમેરિકા પાસેથી આ રકમને લોન તરીકે માંગવામાં આવશે. BBC સાથેની વાતચીતમાં જેફ્રીએ જણાવ્યું કે આલ્બર્ટા આઝાદ થશે ત્યારે આ પૈસાનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આલ્બર્ટા કેનેડાથી અલગ કેમ થવા માંગે છે? આલ્બર્ટા પશ્ચિમી કેનેડાનો તેલ-સમૃદ્ધ પ્રાંત છે. તેની વસ્તી લગભગ 50 લાખ છે. CNNના રિપોર્ટ અનુસાર અહીં કેનેડાના કુલ ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદનનો લગભગ 84% હિસ્સો નીકળે છે. આ પ્રાંત લાંબા સમયથી પોતાને એનર્જી પ્રાંત” તરીકે જોતો રહ્યો છે. અલગતાવાદીઓનું કહેવું છે કે કેનેડા સરકારની આબોહવા નીતિઓ આલ્બર્ટાના તેલ ઉદ્યોગને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. તેમનો આરોપ છે કે આલ્બર્ટામાંથી સરકારને ભારે ટેક્સ મળે છે, જ્યારે બદલામાં રાજ્યને ઓછી આર્થિક સહાય મળે છે. રિપોર્ટ મુજબ આલ્બર્ટામાં લોકો પરંપરાવાદી છે, જ્યારે કેનેડાના બીજા રાજ્યોમાં ઉદાર વસ્તી વધારે છે. આનાથી તેમનો રૂઢિવાદી અવાજ દબાઈ જાય છે. પોલિટિકલ એક્સપર્ટ માઈકલ સોલ્બર્ગના મતે, આલ્બર્ટામાં અલગ થવાની માંગ કેનેડાની સ્થાપના થઈ ત્યારથી જ છે, પરંતુ જ્યારે સરકારના નિર્ણયો સીધા આલ્બર્ટાની જીવનશૈલી પર અસર કરે છે, ત્યારે તે વધુ તેજ બની જાય છે. ટ્રમ્પની વાપસીથી અલગતાવાદીઓને પ્રોત્સાહન મળ્યું CNNના રિપોર્ટ મુજબ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સત્તામાં વાપસીને અલગતાવાદીઓ અલ્બર્ટાને અલગ કરવા માટે યોગ્ય સમય માની રહ્યા છે. કેટલાક અલગતાવાદીઓ અલ્બર્ટાને સ્વતંત્ર દેશ બનાવવાને બદલે અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવાની વાત પણ કરી રહ્યા છે. ફેબ્રુઆરીમાં કેલગરી અને એડમોન્ટન વચ્ચેના હાઈવે પર એક બિલબોર્ડ પણ લાગ્યું હતું, જેમાં અલ્બર્ટાને USAમાં ભેળવવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે પણ હાલમાં કહ્યું હતું કે અલ્બર્ટા અમેરિકાનો નેચરલ પાર્ટનર છે અને ત્યાંના લોકો ખૂબ જ સ્વતંત્ર વિચારસરણીવાળા છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે અલ્બર્ટા પાસે કુદરતી સંસાધનોનો ભંડાર છે અને અમેરિકા એક સ્વતંત્ર અલ્બર્ટા સાથે કામ કરી શકે છે. શું આલ્બર્ટા કેનેડાથી અલગ થઈ શકે છે? નિષ્ણાતોના મતે, આ વર્ષે આલ્બર્ટામાં લોકમત યોજાવવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. આ પહેલા કેનેડામાં માત્ર ક્વિબેકે જ અલગ થવા માટે લોકમત કરાવ્યો હતો, જે નિષ્ફળ રહ્યો હતો. લોકમત અંગે થયેલા સર્વે દર્શાવે છે કે આલ્બર્ટાની આઝાદીના સમર્થનમાં હજુ પણ લઘુમતીઓ જ છે. જાન્યુઆરીમાં થયેલા એક સર્વેમાં માત્ર 19% લોકોએ અલગ થવાનું સમર્થન કર્યું હતું. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આમાંથી ઘણા લોકો માત્ર સરકારને સંદેશ આપવા માટે જ લોકમત ઇચ્છે છે. આ ઉપરાંત, અલગ થવાના વિરોધમાં પણ એક નાગરિક અરજી લાવવામાં આવી છે, જેના પર 4 લાખથી વધુ લોકોએ હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આદિવાસી સમુદાય પણ આલ્બર્ટાને અલગ કરવાના વિરોધમાં છે, કારણ કે કેનેડા સરકાર સાથે થયેલા તેમના કરારો આલ્બર્ટા પ્રાંતની રચના કરતાં પણ જૂના છે. આલ્બર્ટાના પ્રીમિયર ડેનિયલ સ્મિથે કહ્યું છે કે તેઓ અલગ થવાનું સમર્થન કરતા નથી, પરંતુ આવા લોકોની ફરિયાદોને વાજબી માને છે. ક્યુબેકે બે વાર કેનેડાથી અલગ થવાનો પ્રયાસ કર્યો કેનેડામાં જ્યારે પણ કોઈ પ્રાંતના અલગ થવાની ચર્ચા થાય છે, ત્યારે સૌથી પહેલા ક્યુબેકનું ઉદાહરણ આપવામાં આવે છે. ફ્રેન્ચ-ભાષી પ્રાંત ક્યુબેકમાં કેનેડાથી અલગ થવા માટે અત્યાર સુધી બે વાર જનમત સંગ્રહ થઈ ચૂક્યો છે. બંને પ્રસંગોએ જનતાએ અલગ થવાના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો હતો. ક્યુબેકમાં પ્રથમ લોકમત 20 મે 1980ના રોજ થયો હતો. તે સમયે સવાલ એ હતો કે શું ક્યુબેકને કેનેડાની અંદર રહીને વધુ સાર્વભૌમત્વ આપવું જોઈએ. આ પ્રસ્તાવને લગભગ 60% મતદારોએ નકારી કાઢ્યો, જ્યારે લગભગ 40%એ સમર્થન કર્યું. આ પછી 30 ઓક્ટોબર 1995 રોજ બીજી વખત લોકમત કરાવવામાં આવ્યો. આ વખતે સવાલ સીધો હતો કે શું ક્યુબેકને કેનેડાથી અલગ થઈને એક સાર્વભૌમ દેશ બની જવું જોઈએ. આ લોકમત કેનેડાના ઇતિહાસનો સૌથી નજીકનો (સ્પર્ધાત્મક) માનવામાં આવે છે. 1995 માં 50.58% લોકોએ અલગ થવા (વિભાજન) ની વિરુદ્ધ અને 49.42% એ સમર્થનમાં મત આપ્યો. એટલે કે તફાવત 1% થી પણ ઓછો રહ્યો અને ફક્ત લગભગ 54 હજાર મતોથી કેનેડા તૂટવાથી બચ્યું. આ પરિણામ પછી કેનેડા સરકારે અલગ થવાની પ્રક્રિયાને લઈને કડક વલણ અપનાવ્યું. 1998માં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે કોઈ પણ પ્રાંત એકતરફી રીતે દેશથી અલગ થઈ શકતો નથી. આ માટે સ્પષ્ટ સવાલ, સ્પષ્ટ બહુમતી અને સંઘીય સરકાર સાથે વાતચીત જરૂરી રહેશે. આ પછી વર્ષ 2000માં ક્લેરિટી એક્ટ લાગુ કરવામાં આવ્યો, જેનાથી ભવિષ્યમાં કોઈ પણ પ્રાંતના અલગ થવાની પ્રક્રિયાને કાનૂની દાયરામાં બાંધવામાં આવી. ક્યુબેકમાં અલગતાવાદી આંદોલન હવે પહેલા જેટલું મજબૂત રહ્યું નથી, પરંતુ આ મુદ્દો સંપૂર્ણપણે ખતમ પણ થયો નથી. આ જ કારણ છે કે જ્યારે પણ આલ્બર્ટા જેવા પ્રાંતોમાં અલગતાની વાત ઉઠે છે, ક્યુબેકમાં થયેલા આ બે જનમત સંગ્રહોને ઉદાહરણ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે. 160 વર્ષ પહેલાં 4 પ્રાંતોમાંથી બનેલું કેનેડા આજે જે કેનેડાને દુનિયા એક મજબૂત અને સ્થિર દેશ તરીકે ઓળખે છે, તે શરૂઆતથી એકજુટ નહોતું. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન અલગ-અલગ ઉપનિવેશ (વસાહતો)ને જોડીને 19મી સદીમાં કેનેડાની રચના કરવામાં આવી. આ રચના કરારો અને સંઘીય વ્યવસ્થા દ્વારા થઈ. 1 જુલાઈ 1867ના રોજ બ્રિટિશ નોર્થ અમેરિકા એક્ટ હેઠળ કેનેડાની રચના થઈ. શરૂઆતમાં ચાર પ્રાંત ઓન્ટારિયો, ક્યુબેક, નોવા સ્કોટિયા અને ન્યૂ બ્રન્સવિક સામેલ થયા. આ જ દિવસને કેનેડા ડે તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. 1867 પછી બીજા પ્રાંતો અને વિસ્તારો પણ જોડાતા ગયા. 1949માં ન્યૂફાઉન્ડલેન્ડ છેલ્લો પ્રાંત બન્યો. આજે કેનેડામાં 10 પ્રાંત અને 3 ક્ષેત્રો છે. કેનેડાને અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવા માંગે છે ટ્રમ્પ ટ્રમ્પ ઘણી વાર કેનેડાને અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવાની વાત કહી ચૂક્યા છે. કાર્નીએ ગયા વર્ષે મે મહિનામાં ટ્રમ્પ સાથે વ્હાઇટ હાઉસમાં મુલાકાત કરી હતી. આ દરમિયાન કાર્નીએ ટ્રમ્પને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે કેનેડા વેચાઉ નથી. ખરેખર, બેઠક દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે જો કેનેડા અમેરિકામાં સામેલ થાય તો ત્યાંના લોકોને ઓછો ટેક્સ, વધુ સારી સુરક્ષા અને વધુ સારી સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ મળશે. આના પર કાર્નીએ ટ્રમ્પને જવાબ આપતા કહ્યું કે જેમ રિયલ એસ્ટેટમાં કેટલીક જગ્યાઓ ક્યારેય વેચાણ માટે હોતી નથી, તેવી જ રીતે કેનેડા પણ ક્યારેય વેચાઉ નથી. તેમણે કહ્યું કે જે ઇમારતમાં તેઓ બેઠા છે અથવા બકિંગહામ પેલેસ જેવી જગ્યાઓ ક્યારેય વેચવામાં આવતી નથી, તેવી જ રીતે કેનેડા પણ ન ક્યારેય વેચાશે અને ન ક્યારેય વેચવામાં આવશે. કાર્નીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે કેનેડાવાસીઓની વિચારસરણી આ મુદ્દે બદલાશે નહીં અને કેનેડા ક્યારેય અમેરિકાનો ભાગ બનશે નહીં.



Source link