Video of Chinese military officer leaked after 35 years | ચીની સૈન્ય અધિકારીનો ગુપ્ત વીડિયો 35 વર્ષે લીક: પ્રદર્શનકારીઓને ગોળી મારવાનો ઈનકાર કર્યો હતો, થિયાનમેન સ્ક્વેર નરસંહાર; 10 હજાર વિદ્યાર્થીની હત્યાની આશંકા
બીજિંગ3 મિનિટ પેહલા
- કૉપી લિંક
1989માં ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીના જનરલ શુ છિનશિયાનને વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળીબાર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
ચીનમાં 1989ના થિયાનમેન સ્ક્વેર પર લોકશાહીની માંગ કરનારા હજારો વિદ્યાર્થીઓને મારી નાખવામાં આવ્યા હતા. આ આંદોલન સાથે જોડાયેલો એક સીક્રેટ વીડિયો 35 વર્ષ પછી સામે આવ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે કે આ દરમિયાન 10 હજાર વિદ્યાર્થીઓને ટેન્કથી કચડી નાખવામાં આવ્યા હતા. જોકે, સત્તાવાર આંકડો ક્યારેય સામે આવ્યો નથી. થિયાનમેન સ્ક્વેર નરસંહાર એ વિશ્વની સૌથી લોહિયાળ ઘટનાઓમાંની એક છે, જેમાં સરકારે પોતાના જ વિદ્યાર્થીઓની હત્યા કરી હતી.
આ જે ગુપ્ત વીડિયો સામે આવ્યો છે તે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ના જનરલ શૂ છિનશિયાનના કોર્ટ માર્શલનો છે. જનરલ શૂ જણાવે છે કે તેમણે વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓને ગોળી મારવા અને સૈન્ય કાર્યવાહીનો આદેશ માનવાનો ઇનકાર શા માટે કર્યો હતો.
6 કલાકના વીડિયોમાં જનરલ શૂ કહે છે કે થિયાનમેન આંદોલન એક રાજકીય જન આંદોલન હતું. તેને વાતચીત અને રાજકીય રીતોથી ઉકેલવું જોઈતું હતું. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે તેઓ ઇતિહાસમાં અપરાધી બનવા માંગતા ન હતા, તેથી તેમણે પોતાના જવાનોને વિદ્યાર્થીઓ પર ગોળી ચલાવવાનો આદેશ આપ્યો ન હતો.
તે સમયે સરકારે જનરલ શૂને બીજિંગ મોકલીને માર્શલ લો લાગુ કરવા અને લગભગ 15 હજાર સૈનિકોને તહેનાત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જોકે, તેમણે આ આદેશ માનવાનો ઇનકાર કરી દીધો.
ત્યારબાદ ચીનની સરકારે તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરી. સરકારે જનરલ શૂને કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા, સાથે જ 5 વર્ષની સજા સંભળાવી હતી.
જનરલ શૂ છિનશિયાનનું 2021માં 85 વર્ષની વયે નિધન થયું હતું.
ગયા મહિને ઓનલાઈન લીક થયેલો વીડિયો
જનરલ શૂ છિનશિયાનના કોર્ટ માર્શલનો આ વીડિયો ગયા મહિને પહેલીવાર ઓનલાઈન લીક થયો હતો. તેના સ્ત્રોત વિશે કોઈ માહિતી નથી. તેને યુટ્યુબ પર 13 લાખથી વધુ વખત જોવામાં આવ્યો છે.
થિયાનમેન આંદોલનના ઇતિહાસકાર વુ રેનહુઆએ તેને શેર કર્યો છે. રેનહુઆનું કહેવું છે કે આ વીડિયો તે સમયની આંતરિક સૈન્ય અસંમતિનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાક્ષી છે. લીક થયેલો વીડિયો દર્શાવે છે કે તે સમયે ચીનની સેનાની અંદર પણ નિર્ણયોને લઈને મતભેદ હતા.
1989માં થિયાનમેન સ્ક્વેર અને તેની આસપાસ સેનાની કાર્યવાહીમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા હોવાની આશંકા છે. આ ઘટના આજે પણ ચીનમાં સૌથી વધુ સેન્સર કરાયેલા મુદ્દાઓમાં સામેલ છે.
આખો વીડિયો અહીં જોઈ શકો છો…
35 વર્ષ પહેલા થિયાનમેન સ્ક્વેર પર શું થયું હતું
ચીનની રાજધાની બેઇજિંગનું થિઆનમેન સ્ક્વેર વર્ષ 1989માં એક મોટા જનઆંદોલનનું કેન્દ્ર બન્યું. આ આંદોલન વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વમાં શરૂ થયું, જે પાછળથી સામાન્ય નાગરિકો સુધી ફેલાઈ ગયું. પ્રદર્શનકારીઓ સરકાર પાસેથી રાજકીય સુધારા, ભ્રષ્ટાચાર પર રોક અને અભિવ્યક્તિની આઝાદીની માંગ કરી રહ્યા હતા.
આંદોલનની શરૂઆત એપ્રિલ 1989માં સુધારાવાદી નેતા હુ યાઓબાંગના મૃત્યુ પછી થઈ. તેમના મૃત્યુ પાછળ હૃદયરોગના હુમલાને કારણભૂત ગણાવવામાં આવ્યું.
હુ યાઓબાંગને રાજકીય સુધારાઓના સમર્થક માનવામાં આવતા હતા. તેમના મૃત્યુ પછી વિદ્યાર્થીઓ બેઇજિંગમાં એકઠા થવા લાગ્યા અને સરકાર પાસેથી ભ્રષ્ટાચાર ખતમ કરવા, અભિવ્યક્તિની આઝાદી, લોકતાંત્રિક સુધારા જેવી માંગણીઓ કરવા લાગ્યા.
જોતજોતામાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ અને નાગરિકો થિઆનમેન સ્ક્વેર પર એકઠા થઈ ગયા. 13 મેથી પ્રદર્શન શરૂ થઈ ગયું જે ઘણા અઠવાડિયા સુધી શાંતિપૂર્ણ રહ્યું.
તસવીર 14 મે 1989ના રોજ થિયાનમેન સ્ક્વેર પર ભૂખ હડતાળ કરનારા વિદ્યાર્થીઓની છે.
તસવીર 16 મે 1989ના રોજ ભૂખ હડતાળના ત્રીજા દિવસે બેભાન થયેલા એક વિદ્યાર્થીની છે. મેડિકલ ટીમ તેની સારવાર કરી રહી છે.
સરકારે માર્શલ લો લગાવીને નરસંહાર કર્યો
ચીની સરકારે પરિસ્થિતિ બગડતી જોઈને બીજિંગમાં માર્શલ લો લાગુ કર્યો. 3 અને 4 જૂન 1989ની રાત્રે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA)ને રાજધાનીમાં તહેનાત કરવામાં આવી.
ટેન્કો અને હથિયારબંધ સૈનિકોએ થિએનમેન સ્ક્વેર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પ્રદર્શનકારીઓ અને સામાન્ય લોકો પર આડેધડ ગોળીબાર કર્યો.
ઘટના પછી એક તસવીર દુનિયાભરમાં વાયરલ થઈ. એકલો યુવક ટેન્કો સામે ઊભો રહીને તેમને આગળ વધતા રોકવાનો પ્રયાસ કરે છે.
આ વ્યક્તિની ઓળખ આજ સુધી સામે આવી નથી, પરંતુ તે હિંમત અને વિરોધનું વૈશ્વિક પ્રતીક બની ગયો.
સરકારી આંકડાઓ મુજબ ઘટનામાં માત્ર થોડા સો લોકો માર્યા ગયા. પરંતુ BBCના એક રિપોર્ટ મુજબ આ ઘટનામાં માર્યા ગયેલા લોકોનો આંકડો 10 હજારથી વધુ હતો.
થિયાનમેન સ્ક્વેરની સૌથી પ્રસિદ્ધ તસવીરને ‘ટેન્ક મેન’ના નામથી ઓળખવામાં આવે છે.
તસવીર ચીની સેનાની ગોળીબારીમાં ઘાયલ થયેલા એક યુવકની છે.
4 જૂન 1989ના રોજ થિઆનમેન સ્ક્વેર નજીક એક સળગતી ટેન્ક.
શા માટે થઈ થિઆનમેન સ્ક્વેરની ઘટના
1980ના દાયકાના અંતમાં ચીન ઝડપી આર્થિક પરિવર્તનના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું. બજારો ખુલ્યા, શહેરો બદલાયા, પરંતુ રાજકારણ એ જ રહ્યું.
કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર રહેલા ઇતિહાસકાર એન્ડ્રુ નાથન તેમના પુસ્તક ‘ચાઇના ક્રાઇસિસ’ માં લખે છે કે આર્થિક સુધારાઓએ આશાઓ વધારી, પરંતુ રાજકીય માળખું બંધ જ રહ્યું. આ જ વિરોધાભાસ અસંતોષનું મૂળ બન્યો.
યુનિવર્સિટીઓના વિદ્યાર્થીઓ સૌથી પહેલા સવાલો ઉઠાવવા લાગ્યા. તેમને લાગવા માંડ્યું કે ભ્રષ્ટાચાર વધી રહ્યો છે અને સામાન્ય લોકોનો અવાજ સત્તા સુધી પહોંચી રહ્યો નથી.
BBCના પૂર્વ પત્રકાર અને લેખિકા લુઇસા લિમ તેમના પુસ્તક ‘ધ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઓફ એમ્નીસિયા’ માં જણાવે છે,
વિદ્યાર્થીઓને લાગી રહ્યું હતું કે જો અત્યારે નહીં બોલીએ, તો આ તક હંમેશા માટે ગુમાવી દઈશું.
પત્રકાર લુઈસા લિમ અનુસાર ધીમે ધીમે વિદ્યાર્થીઓનું ટોળું એક મોટા જનઆંદોલનમાં બદલાઈ ગયું. ચોક પર ચર્ચાઓ થતી હતી, ભાષણો થતા હતા, લોકો ભવિષ્યની વાત કરતા હતા. આ માત્ર વિરોધ નહોતો, પરંતુ આશા હતી.
હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જોસેફ ટોરિજિયનના રિસર્ચ મુજબ, કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના નેતૃત્વને ડર હતો કે આ આંદોલન પાર્ટીની સર્વોચ્ચ સત્તાને પડકારી શકે છે.
સરકાર સામે સંવાદ કે કડકાઈ એમ બે જ રસ્તા હતા. બ્રિટિશ અખબાર ગાર્ડિયન અને હ્યુમન રાઇટ્સ વોચના અહેવાલો જણાવે છે કે ટોચના નેતૃત્વએ તેને રાજકીય જોખમ માન્યું અને સેના ઉતારવાનો નિર્ણય કર્યો.
3 અને 4 જૂન 1989ની રાત્રે પરિસ્થિતિ પલટાઈ ગઈ. સેના આગળ વધી, ગોળીબાર થયો અને આંદોલનને બળપૂર્વક ખતમ કરી દેવામાં આવ્યું.
એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના અહેવાલો અનુસાર, તેમાં સેંકડોથી લઈને હજારો લોકોના માર્યા જવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે, જોકે ચીને ક્યારેય સત્તાવાર આંકડા જાહેર કર્યા નથી.
—————————-
ચીન સંબંધિત આ સમાચાર પણ વાંચો…
અમેરિકાની ભારતને ચેતવણી- ચીન બેવડી ચાલ ચાલી રહ્યું છે:એક તરફ દિલ્હી સાથે સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ, બીજી તરફ પાકિસ્તાનને હથિયાર આપી રહ્યું છે
અમેરિકાએ ભારતને ચીનની બેવડી રણનીતિ અંગે ચેતવણી આપી છે. પેન્ટાગોનના 2025ના રિપોર્ટ અનુસાર, ચીન એક તરફ ભારત સાથે LAC પર તણાવ ઓછો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ પાકિસ્તાન સાથે સૈન્ય સહયોગ વધારી રહ્યું છે.
