The file kept gathering dust from one table to another. | એક ટેબલથી બીજા ટેબલ પર ફાઇલ ધૂળ ખાતી રહી: અધિકારીઓની બેદરકારીથી 15 મોત, 3 વર્ષ પહેલા પાઇપલાઇન બદલવાની મંજૂરી, 10 મહિનામાં કામ પુરું કરવાનું હતું; હજુ સુધી થયું નહીં
દેવેન્દ્ર મીણા, ઇન્દોર31 મિનિટ પેહલા
- કૉપી લિંક
ઇન્દોરના ભાગીરથપુરાની જે પાઇપલાઇને 15 લોકોનો જીવ લીધો, તેને બદલવાની પ્રક્રિયા 3 વર્ષ પહેલા શરૂ થઈ હતી, પરંતુ કોર્પોરેશન કાઉન્સિલની બેઠકમાં પાઇપલાઇન બદલવાનો પ્રસ્તાવ મંજૂર થવાથી લઈને લોકોના મૃત્યુ સુધી દરેક પગલે અધિકારીઓ અને નેતાઓએ બેદરકારી દાખવી. પાઇપલાઇન બદલવાનું કામ બે તબક્કામાં થવાનું હતું. જેમ-તેમ પહેલા તબક્કાનું કામ શરૂ થયું, પરંતુ તે પણ હજુ સુધી પૂરું થયું નથી.
બીજા તબક્કાનું કામ તો ત્યારે શરૂ થયું જ્યારે ભાગીરથપુરામાં ગટરનું પાણી પીને લોકોના મૃત્યુ થવા લાગ્યા. હવે નેતાઓ આ સંપૂર્ણ બેદરકારી માટે અધિકારીઓને જવાબદાર ઠેરવી રહ્યા છે, પરંતુ ભાસ્કરના હાથમાં આ ફાઇલની જે નોટશીટ લાગી છે તે સ્પષ્ટ જણાવે છે કે અધિકારીઓ સાથે નેતાઓ પણ એટલા જ દોષિત છે.
જણાવી દઈએ કે આ જ બેદરકારીના કારણે શુક્રવારે રાત્રે સરકારે મ્યુનિસિપલ કમિશનર દિલીપ કુમાર યાદવને હટાવી દીધા છે. તેમને પંચાયત અને ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગમાં ઉપ સચિવના પદ પર મોકલવામાં આવ્યા છે. જ્યારે, એડિશનલ કમિશનર રોહિત સિસોનિયા અને એક્ઝિક્યુટિવ એન્જિનિયર સંજીવ શ્રીવાસ્તવને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આખરે કઈ રીતે ટેન્ડરની આ ફાઈલ કેવી રીતે એક ટેબલ પરથી બીજા ટેબલ પર ધૂળ ખાતી રહી… વાંચો રિપોર્ટ
હવે વિગતવાર જાણો કેવી રીતે ધૂળ ખાતી રહી ફાઈલ
પ્રથમ તબક્કો: જ્યારે 3 મહિના સુધી અપર કમિશનરની કેબિનમાં પડી રહી ભાગીરથપુરામાં સમસ્યા નવી નહોતી. વિસ્તારમાં દૂષિત પાણીની ફરિયાદો સતત મળી રહી હતી. મામલાની ગંભીરતાને સમજતા તત્કાલીન નગર નિગમ આયુક્ત પ્રતિભા પાલે પાઇપલાઇન બદલવા માટે ટેન્ડર બહાર પાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી.
- જુલાઈ 2022: ભાગીરથપુરા ટાંકી વિસ્તારમાં 2 કરોડ 40 લાખ રૂપિયાના ખર્ચે પાઇપલાઇન નાખવાનું ટેન્ડર બહાર પડ્યું.
- 23 નવેમ્બર 2022: ટેન્ડર મંજૂરી માટે કોર્પોરેશન કમિશનર તરફથી ફાઇલ જળકાર્ય સમિતિને મોકલી દેવામાં આવી.
- 25 નવેમ્બર 2022: મેયર પરિષદની બેઠકમાં સંકલ્પ ક્રમાંક 106 હેઠળ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી.
અહીં સુધી બધું સામાન્ય લાગી રહ્યું હતું, પરંતુ આ પછી સિસ્ટમની સુસ્તી અને બેદરકારીનો ખેલ શરૂ થયો. જે ફાઇલ સીધી લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને જીવન સાથે જોડાયેલી હતી, તે મહિનાઓ સુધી માત્ર કેટલીક સહીઓ માટે ભટકતી રહી.
- 3 ફેબ્રુઆરી 2023: લગભગ અઢી મહિના પછી ફાઇલ પર કોર્પોરેશન કમિશનરની સહી થઈ.
- 6 ફેબ્રુઆરી 2023: મેયર પુષ્યમિત્ર ભાર્ગવે ફાઇલ પર સહી કરી.
એટલે કે, એક અત્યંત જરૂરી કામની ફાઇલ લગભગ ત્રણ મહિના સુધી માત્ર સહીની રાહમાં પડી રહી. સવાલ એ થાય છે કે જ્યારે મામલો આટલો ગંભીર હતો, તો ફાઇલને આટલા લાંબા સમય સુધી શા માટે રોકવામાં આવી? વળી, સહી થયા પછી વર્ક ઓર્ડર તો જારી કરી દેવામાં આવ્યો, પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે સાડા ત્રણ વર્ષ વીતી ગયા પછી પણ આ પાઇપલાઇન આજ સુધી સંપૂર્ણપણે બિછાવી શકાઈ નથી.
આ વિલંબ પર જ્યારે સવાલો ઉઠ્યા, ત્યારે મેયર પુષ્યમિત્ર ભાર્ગવે સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું, ‘આ ટેન્ડરમાં માત્ર એક જ ટેન્ડરર, માલવા એન્જિનિયર્સ, સામે આવ્યો હતો. તેનું અગાઉનું કામ સંતોષજનક નહોતું, તેથી ટેન્ડરનું પરીક્ષણ કરવું જરૂરી હતું. આ જ કારણોસર સહી કરવામાં સમય લાગી શકે છે.’
બીજો તબક્કો: 24 કલાકમાં ફાઇલ આગળ વધી જો પ્રથમ તબક્કાની કહાની વહીવટી સુસ્તી દર્શાવે છે, તો બીજા તબક્કાની કહાની સિસ્ટમના ક્રૂર ચહેરાને ઉજાગર કરે છે, જે ફક્ત મૃત્યુ પછી જ જાગે છે. બીજા તબક્કામાં પાઇપલાઇન નાખવાની ફાઇલ 12 નવેમ્બર 2024ના રોજ જ તૈયાર કરી લેવામાં આવી હતી, પરંતુ તેના પર કોઈ ઝડપ દર્શાવવામાં આવી ન હતી.
- 8 ઓગસ્ટ 2025: લગભગ નવ મહિના પછી ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું.
- 17 સપ્ટેમ્બર 2025: ટેન્ડર ખોલવાની તારીખ નક્કી હતી, પરંતુ ન તો ટેન્ડર ખોલવામાં આવ્યા કે ન તો કામ શરૂ કરવા માટે કોઈ સૂચનાઓ આપવામાં આવી.
લગભગ 2.40 કરોડ રૂપિયાના આ ટેન્ડરની ફાઇલ મહિનાઓ સુધી અધિક કમિશનર રોહિત સિસોનિયાના ટેબલ પર અટકી રહી. આ સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન, ભાગીરથપુરાના નળમાંથી ગંદુ અને દુર્ગંધયુક્ત પાણી આવતું રહ્યું. લોકો ફરિયાદો કરતા રહ્યા, પરંતુ તેમના અવાજો ઓફિસોની જાડી દિવાલો સાથે અથડાઈને પાછા ફરતા રહ્યા.
ત્યારબાદ તે થયું જેનો ડર હતો. દૂષિત પાણીએ પોતાનો કહેર વર્તાવવાનું શરૂ કર્યું. માત્ર ત્રણ દિવસમાં નવ લોકોના મોત થયા અને સેંકડો લોકો બીમાર પડ્યા. શહેરમાં હાહાકાર મચી ગયો અને મામલો ચર્ચામાં આવ્યો. લોકોના મૃત્યુએ જે કામ મહિનાઓમાં ન થઈ શક્યું, તે કલાકોમાં કરી દીધું.
30 ડિસેમ્બર 2025: અધિક કમિશનર રોહિત સિસોનિયાએ તે જ ફાઇલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જે લગભગ આઠ મહિનાથી તેમના ટેબલ પર ધૂળ ખાઈ રહી હતી.
બીજા જ દિવસે: ટેન્ડર ખોલી દેવામાં આવ્યું અને કોન્ટ્રાક્ટરને વર્ક ઓર્ડર જારી કરવાની પ્રક્રિયા પણ પૂરી કરી લેવામાં આવી. એટલે કે અધિકારીઓ માટે ફાઇલનું મહત્વ માનવીય જીવ કરતાં વધારે હતું. જે કામ આઠ મહિનામાં ન થયું તે 24 કલાકમાં કેવી રીતે પૂરું થઈ ગયું?
શું કહે છે ટેક્નિકલ કારણો અને વર્તમાન સ્થિતિ?
મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલના સસ્પેન્ડ કરાયેલા કાર્યપાલક ઈજનેર સંજીવ શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું કે ભાગીરથપુરામાં પાણીની પાઇપલાઇન 1998માં, એટલે કે 27 વર્ષ પહેલાં નાખવામાં આવી હતી. સામાન્ય રીતે એક પાઇપલાઇન 30-35 વર્ષ સુધી ચાલી શકે છે, અને આજકાલ ઉપયોગમાં લેવાતી HDPE (પ્લાસ્ટિક) પાઇપલાઇન તો 100 વર્ષ સુધી પણ ખરાબ થતી નથી, જો તેને કોઈ નુકસાન ન પહોંચે.
સમસ્યા ત્યારે શરૂ થઈ જ્યારે શહેરમાં રસ્તા, ગટર લાઇન અને અન્ય યુટિલિટી કાર્યો માટે વારંવાર ખોદકામ થયું. આ ખોદકામ દરમિયાન જૂની પાઇપલાઇનોમાં છિદ્રો પડી ગયા, જેનો તરત પત્તો લાગી શક્યો નહીં. આ જ છિદ્રોમાંથી ડ્રેનેજનું ગંદુ પાણી પીવાના પાણીની લાઇનમાં ભળવા લાગ્યું અને ધીમે ધીમે તે એક ગંભીર સમસ્યા બની ગયું.
આ નોટશીટમાં લાગેલી સરકારી સીલ અને તારીખ પરથી બેદરકારીનો ખ્યાલ આવે છે.
વહીવટી ખેંચતાણ અને કાર્યવાહી આખી દુર્ઘટનાએ મ્યુનિસિપલની અંદર ચાલી રહેલી ખેંચતાણને પણ સામે લાવે છે. 1 જાન્યુઆરીએ યોજાયેલી એક બેઠકમાં મેયર પુષ્યમિત્ર ભાર્ગવે અધિક મુખ્ય સચિવ સંજય દુબે સામે પોતાનું દુઃખ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, “અધિકારીઓ સાંભળતા નથી. હું આવી સિસ્ટમમાં કામ કરી શકતો નથી. તમે ઇચ્છો તો આ મેસેજ મુખ્યમંત્રી સુધી પહોંચાડી શકો છો.”
જ્યારે, વિસ્તારના કોર્પોરેટર કમલ વાઘેલાએ વિલંબનું કારણ “છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખતમ થવું” જણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે તેમણે મ્યુનિ.કોર્પોરેશનમાં ઘણી વખત લેખિતમાં રજૂઆત કરી હતી. મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને અને ચારેબાજુથી દબાણ બાદ તંત્રએ કેટલાક પગલાં લીધાં છે.
- રોહિત સિસોનિયા (અધિક કમિશનર): તેમને પહેલા કારણદર્શક નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા. જળ પુરવઠા વિભાગ સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ વિભાગો તેમની પાસે હતા.
- સંજીવ શ્રીવાસ્તવ (કાર્યપાલક ઇજનેર): તેમની પાસેથી પહેલા જળ વિતરણ વિભાગનો પ્રભાર પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો અને બાદમાં તેમને સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા.
આ સમાચાર પણ વાંચો…
ઇન્દોરમાં ઝેરી પાણી: મ્યુનિસિપલ કમિશનરને હટાવાયા:એડિશનલ કમિશનર અને એક્ઝિક્યુટિવ એન્જિનિયર સસ્પેન્ડ; અત્યાર સુધીમાં 15 લોકોના મોત
ઇન્દોરમાં દૂષિત પાણીને કારણે થયેલા મોતનાં સંદર્ભમાં મોહન સરકારે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કમિશનર દિલીપ યાદવને દૂર કર્યા છે. એડિશનલ કમિશનર રોહિત સિસોનિયા અને ઇન્ચાર્જ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ એન્જિનિયર સંજીવ શ્રીવાસ્તવને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. સંપુર્ણ સમાચાર વાંચો…
