How Anil Agarwal became the Metal King | અનિલ અગ્રવાલ કેવી રીતે બન્યા મેટલ કિંગ: પુત્રના મૃત્યુ પર લખ્યું-તે મારી દુનિયા હતો, 19 વર્ષની ઉંમરે મુંબઈ ગયા; સફળતાનો શ્રેય પત્નીને આપતા કહ્યું- નાના એવા મકાનને ઘર બનાવી દીધું

પટનામાં જન્મેલા અનિલ અગ્રવાલ વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન છે. તસવીરમાં તેમની પત્ની અને પરિવાર છે.

વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલના પુત્ર અગ્નિવેશનું નિધન થયું છે. તેમની ઉંમર માત્ર 49 વર્ષ હતી. અનિલ અગ્રવાલે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં આ માહિતી આપી.

અનિલ અગ્રવાલે જણાવ્યું કે તેમના પુત્ર અગ્નિવેશનો જન્મ 3 જૂન 1976ના રોજ પટનામાં થયો હતો. તેમણે પોતાના પુત્રને એક ખેલાડી, સંગીતકાર અને લીડર ગણાવ્યો, જે તેમની નમ્રતા અને દયાળુતા માટે જાણીતા હતા.

અગ્રવાલે X પર એક પોસ્ટમાં લખ્યું- ‘આજ મારા જીવનનો સૌથી દુઃખદ દિવસ છે. મારા પ્રિય પુત્ર અગ્નિવેશે અમને ખૂબ જ જલ્દી અલવિદા કહી દીધું. તેઓ માત્ર 49 વર્ષના હતા, સ્વસ્થ હતા, જીવનથી ભરપૂર હતા અને તેમના સપના પણ ઘણા હતા.

અમેરિકામાં સ્કીઇંગ દુર્ઘટના પછી, ન્યૂયોર્કના માઉન્ટ સિનાઈ હોસ્પિટલમાં તેમની તબિયતમાં સુધારો થઈ રહ્યો હતો. અમને લાગ્યું હતું કે હવે બધું બરાબર થઈ ગયું છે, પરંતુ કિસ્મતને કંઈક બીજું જ મંજૂર હતું. અચાનક હૃદય બંધ થઈ જવાથી અમારા પુત્રએ અમને તેમની પાસેથી છીનવી લીધા.

મારા માટે, તે માત્ર મારો પુત્ર નહોતો, તે મારા મિત્ર હતો, મારું ગૌરવ હતો, મારી દુનિયા હતો, પરિવાર આ ક્ષતિથી વ્યાકુળ છે. કિરણ અને હું તૂટી ગયા છીએ.’

અનિલ અગ્રવાલે દીકરા સાથે તસવીરો શેર કરી છે…

પુત્રના નિધનની જાણકારી આપતા અનિલ અગ્રવાલે આ ફોટો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યો.

પરિવાર સાથે અનિલ અગ્રવાલ અને પુત્ર અગ્નિવેશ અગ્રવાલ. (ફોટો વેદાંતા ગ્રુપના ચેરપર્સને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યો.)

બિહારના પટનાથી નીકળીને ગ્લોબલ બિઝનેસમેન બનનાર અનિલ અગ્રવાલ આજે વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન છે. ફોર્બ્સની જુલાઈ 2025ની યાદી અનુસાર, તેમની કુલ સંપત્તિ 35,000 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. જેનાથી તેઓ બિહારના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ બની ગયા છે. હુરુન ઇન્ડિયા રિચ લિસ્ટ 2025માં તેઓ 16મા સ્થાને છે, જ્યારે એનઆરઆઈ વેલ્થ ક્રિએટર્સમાં ચોથા સ્થાને છે.

મેટલ કિંગ તરીકે જાણીતા અનિલ અગ્રવાલના પરિવારના મૂળ રાજસ્થાનમાં રહ્યા છે. તેમના પિતા વ્યવસાયના સંબંધમાં બિહાર ગયા હતા. તે પહેલાં પરિવાર થોડા સમય માટે રાજસ્થાનમાં રહ્યો હતો. અનિલ અગ્રવાલનો જન્મ પટનામાં થયો હતો, પરંતુ તેમણે પોતાનો પ્રારંભિક અભ્યાસ જયપુરના ચોમું અને સીકરમાં કર્યો હતો. જાણો કેવી રીતે પટનામાં જન્મેલા અનિલ અગ્રવાલે લંડન સુધીની સફર પૂરી કરી. કેવી રીતે તેઓ મેટલ કિંગ બન્યા…

પટનાથી લંડન વાયા મુંબઈ

અનિલ અગ્રવાલનો જન્મ 1954માં પટનાના મારવાડી પરિવારમાં થયો હતો. સરકારી શાળામાં ભણ્યા. પિતા દ્વારકા પ્રસાદ અગ્રવાલ એલ્યુમિનિયમ કંડક્ટરના નાના વેપારી હતા. પિતાના વ્યવસાયમાં મદદ કરી.

19 વર્ષની ઉંમરે સારા ભવિષ્યની શોધમાં મુંબઈ પહોંચ્યા. ત્યાં 9 બિઝનેસ કર્યા, બધા નિષ્ફળ રહ્યા. પછી વેદાંતાની સ્થાપના કરી.

વેદાંતા, ઝીંક, લેડ, એલ્યુમિનિયમ અને સિલ્વર બનાવતી દુનિયાની સૌથી મોટી કંપનીઓમાંની એક છે. તેના સ્થાપક અનિલ અગ્રવાલ ભારતના મેટલ મેન તરીકે ઓળખાય છે. કંપનીનું માર્કેટ કેપ આશરે 83 હજાર કરોડ રૂપિયા છે.

હાલમાં તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે, ‘મેં વિચાર્યું નહોતું કે એક સામાન્ય માણસ હોવા છતાં રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં યોગદાન આપીશ.’ જાણવા મળ્યું છે કે, વેદાંતાએ 8 વર્ષમાં 3.39 લાખ કરોડ રૂપિયા ટેક્સનું યોગદાન આપ્યું છે.

એક ટિફિન બોક્સ લઈને મુંબઈ ગયા

અનિલ અગ્રવાલ ચાર ભાઈ-બહેન હતા. પિતાની આવક બહુ વધારે નહોતી. તેઓ પટનામાં જ એક નાની એલ્યુમિનિયમ કંડક્ટરની દુકાન ચલાવતા હતા.

અનિલનો પ્રારંભિક અભ્યાસ પટનામાં જ થયો હતો. આ પછી આગળના અભ્યાસ માટે તેમને પટનાથી બહાર જવાનું હતું, પરંતુ તેમણે નક્કી કર્યું કે તેઓ પિતાના વ્યવસાયમાં મદદ કરશે. આ પછી તેઓ પિતા સાથે કામ કરવા લાગ્યા.

જોકે, થોડા વર્ષો પછી અનિલનું મન ફરીથી બહાર જવાનું કરવા લાગ્યું. 19 વર્ષની ઉંમરે તેઓ પટનાથી મુંબઈ આવી ગયા. સાથે એક ટિફિન બોક્સ અને પથારી હતી. અનિલે પિતાને બિઝનેસ કરતા જોયા હતા, તેથી તેમને નોકરીની દુનિયા પસંદ ન આવી.

અનિલ અગ્રવાલ પિતા સાથે બેઠા છે. એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં અનિલે લખ્યું હતું કે આટલી વ્યસ્તતા હોવા છતાં તેઓ દરરોજ પિતા સાથે વાત કરતા હતા.

નાના-નાના ધંધામાં હાથ અજમાવ્યો, પણ સફળતા ન મળી

મુંબઈ આવ્યા પછી થોડા વર્ષો સુધી અનિલ અગ્રવાલ અલગ-અલગ ધંધામાં હાથ અજમાવતા રહ્યા. થોડા સમય સુધી સ્ક્રેપનો પણ બિઝનેસ કર્યો.

કેમ્બ્રિજમાં એકવાર બોલતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે મારા શરૂઆતના 30 વર્ષ સંઘર્ષમાં વીત્યા. વર્ષો સુધી ડિપ્રેશનમાં રહ્યો. ત્યારબાદ મુંબઈમાં એક ઘર લીધું. પછી પત્ની અને પુત્રને પણ બોલાવી લીધા.

કેમ્બ્રિજમાં ભાષણ દરમિયાન અનિલે પત્નીના વખાણ કરતા કહ્યું હતું કે તેમણે તે નાના એવા મકાનને ઘર બનાવી દીધું.

એકવાર સોશિયલ મીડિયા પર અનિલે જણાવ્યું હતું કે ‘મેં ઘણી આશાઓ સાથે પહેલી કંપની ખરીદી, પરંતુ કોઈ ખાસ ફાયદો થયો નહીં. દસ વર્ષ ખૂબ મુશ્કેલ સંજોગોમાં પસાર થયા.

ત્યારબાદ 1976માં શમશેર સ્ટર્લિંગ કેબલ કંપની ખરીદી. ત્યારે મારી પાસે કામદારોને પગાર આપવા અને કાચો માલ ખરીદવા માટે પૈસા નહોતા.

દિવસભર હું પેમેન્ટ ક્લિયર કરાવવા માટે બેંકોના ચક્કર લગાવતો હતો. ત્યારબાદ મેં અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં 9 બિઝનેસ શરૂ કર્યા. દરેક બિઝનેસમાં નિષ્ફળતા મળી, પરંતુ મેં હાર માની નહીં.’

પત્ની કિરણ સાથે અનિલ અગ્રવાલ. અનિલ પોતાની સફળતા માટે પત્નીને શ્રેય આપે છે.

1976માં વેદાંતા રિસોર્સિસની શરૂઆત કરી

ત્યારબાદ 1976માં અનિલે એક નવી કંપની શરૂ કરી અને તેનું નામ વેદાંતા રિસોર્સિસ રાખ્યું. શરૂઆતમાં જ તેમને આ બિઝનેસમાં ફાયદો થવા લાગ્યો. આ નફાનો ઉપયોગ તેમણે બીજી કંપનીઓ હસ્તગત કરવામાં કર્યો.

1993માં તેમણે ઔરંગાબાદમાં એલ્યુમિનિયમ શીટ્સ અને ફોઇલ્સ બનાવવાનો પ્લાન્ટ સ્થાપ્યો. આ સાથે જ તે ભારતની પ્રથમ કોપર રિફાઇનરી પ્રાઇવેટ કંપની બની.

સરકારના એક નિર્ણયે અનિલ અગ્રવાલને ભારતના ‘મેટલ કિંગ’ બનાવી દીધા

2001માં ભારત સરકારે ખાનગી કંપનીઓને સરકારી કંપનીઓમાં હિસ્સેદારીની ઓફર આપી. ત્યારે વેદાંતા રિસોર્સિસ (Vedanta Resources) એ ભારત એલ્યુમિનિયમ કંપની (Bharat Aluminium Company) માં 51% શેર ખરીદી લીધા. આ સોદો 551.50 કરોડ રૂપિયામાં થયો.

આગળના જ વર્ષે વેદાંતાએ હિન્દુસ્તાન ઝીંક લિમિટેડ (Hindustan Zinc Limited) માં 65% હિસ્સેદારી ખરીદી લીધી. આ રીતે વેદાંતા રિસોર્સિસ બે પબ્લિક સેક્ટર કંપનીઓમાં અડધાથી વધુ શેરની હિસ્સેદાર બની ગઈ. કહેવાય છે કે જ્યારે વેદાંતાએ આ બંને કંપનીઓમાં હિસ્સેદારી ખરીદી ત્યારે તેમની હાલત સારી ન હતી.

બંને માઇનિંગ કંપનીઓ હતી. વેદાંતાનો પણ આ જ સેક્ટરમાં બિઝનેસ હતો. આવી સ્થિતિમાં, અનિલ અગ્રવાલના આ નિર્ણયથી વેદાંતાને ખૂબ ફાયદો થયો. અહીંથી જ મેટલ પ્રોડક્શન સેક્ટરમાં અનિલ અગ્રવાલ સ્થાપિત થઈ ગયા. તેમને ભારતના ‘મેટલ મેન’ કહેવા લાગ્યા.

પહેલી ભારતીય ફર્મ જે લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટ થઈ

2001માં વેદાંતાની સિસ્ટર કંપની સ્ટરલાઇટ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, બ્રોકર હર્ષદ મહેતા સાથે શેર પ્રાઇસ સાથે ચેડાં કરવાના મામલામાં ફસાઈ ગઈ હતી. આમાં BPL અને વીડિયોકોન જેવી કંપનીઓ પણ સામેલ હતી.

શેરબજારમાં નિયમ-કાયદાઓનું ધ્યાન રાખતી સંસ્થા સિક્યોરિટીઝ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા એટલે કે SEBI એ ત્યારે સ્ટરલાઇટ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને કેપિટલ માર્કેટમાં પ્રતિબંધિત કરી દીધી.

2003માં અનિલ અગ્રવાલ લંડન ગયા. અહીં તેમણે કંપનીને નવા નામ વેદાંતા રિસોર્સિસ નામથી ઊભી કરી. આ જ વર્ષે તેમણે વેદાંતા રિસોર્સિસને લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટ કરી.

આ પહેલીવાર હતું જ્યારે કોઈ ભારતીય કંપની લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટ થઈ હતી. આ પછી બીજી ઘણી ભારતીય કંપનીઓ લંડન સ્ટોક એક્સચેન્જમાં લિસ્ટ થઈ. અનિલ અગ્રવાલને ઓફરિંગથી લગભગ 7 હજાર કરોડ રૂપિયાનો ફાયદો પણ થયો.

હવે જાણો અનિલ અગ્રવાલના પરિવાર વિશે

અનિલ અગ્રવાલ પોતાની સફળતાનો શ્રેય પોતાની પત્ની કિરણ અગ્રવાલને આપે છે. તેમણે માત્ર પારિવારિક મોરચે જ સહયોગ આપ્યો નથી, પરંતુ વેદાંતા સમૂહની સામાજિક પહેલોમાં પણ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે.

અનિલ અગ્રવાલને બે બાળકો હતા જેમાં પુત્ર અગ્નિવેશ અગ્રવાલે 49 વર્ષની ઉંમરે દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું. અગ્નિવેશના લગ્ન શ્રી સિમેન્ટના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પૂજા બાંગુર સાથે થયા હતા.

અનિલ અગ્રવાલની પુત્રી પ્રિયા અગ્રવાલ હેબ્બર છે. 2013માં તેમના લગ્ન બેન્કર આકર્ષ હેબ્બર સાથે થયા હતા. બંનેને એક પુત્રી માહી છે. અગ્નિવેશ અગ્રવાલ વેદાંતા ગ્રુપના યુનિટ તલવંડી સાબો પાવર લિમિટેડમાં બોર્ડ સભ્ય હતા. જ્યારે, પ્રિયા અગ્રવાલ વેદાંતાના બોર્ડમાં સામેલ છે. સાથે જ તેઓ હિન્દુસ્તાન ઝીંક લિમિટેડના ચેરપર્સન છે.

————————————-

અનિલ અગ્રવાલના પુત્રના નિધન સંબંધિત આ સમાચાર પણ વાંચો…

વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલના પુત્રનું નિધન:અમેરિકામાં સ્કીઈંગ દરમિયાન ઘાયલ થયા હતા અગ્નિવેશ; અગ્રવાલે લખ્યું- જીવનનો સૌથી અંધકારમય દિવસ

વેદાંતા ગ્રુપના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલના પુત્ર અગ્નિવેશનું નિધન થયું છે. તેમની ઉંમર માત્ર 49 વર્ષ હતી. અગ્નિવેશ વેદાંતા ગ્રુપની કંપની તલવંડી સાબો પાવર લિમિટેડ (TSPL)ના બોર્ડમાં સામેલ હતા.

અનિલ અગ્રવાલે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દ્વારા જાણકારી આપી હતી કે અગ્નિવેશ અમેરિકામાં સ્કીઈંગ દરમિયાન ઘાયલ થયા હતા. તેમને સારવાર માટે માઉન્ટ સિનાઈ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં બુધવારે તેમને હાર્ટએટેક આવ્યો હતો. સંપુર્ણ સમાચાર વાંચો…