ભારતીય પાસપોર્ટ મજબૂત, રેન્કિંગ 5 સ્થાન સુધરી:56 દેશોમાં વિઝા ફ્રી એન્ટ્રી; પાકિસ્તાનની પોઝિશન પેલેસ્ટાઈન અને નોર્થ-કોરિયાથી પણ નીચે
![]()
ભારતીય પાસપોર્ટની રેન્કિંગમાં સુધારો થયો છે. લેટેસ્ટ હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ (ફેબ્રુઆરી 2026) અનુસાર, હવે ભારતનો પાસપોર્ટ વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટની યાદીમાં 75મા સ્થાને પહોંચી ગયો છે. વર્ષની શરૂઆતમાં તે 80મા સ્થાને હતો, એટલે કે તાજેતરમાં તેમાં 5 સ્થાનનો સુધારો થયો છે. આ પહેલા 2025માં તે 85મા સ્થાને હતો, જેનાથી કુલ મળીને 10 સ્થાનની છલાંગ લાગી છે. હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ વિશ્વભરના લગભગ 200 દેશોના પાસપોર્ટને રેન્ક આપે છે. આ રેન્કિંગ એ વાત પર આધારિત હોય છે કે તે દેશના પાસપોર્ટ ધારક કેટલા દેશોમાં વિઝા વિના અથવા વિઝા ઓન અરાઇવલ સાથે જઈ શકે છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકોને હવે 56 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી અથવા વિઝા ઓન અરાઇવલની સુવિધા મળે છે. આ રેન્કિંગ ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA)ના ટ્રાવેલ આંકડાઓના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ ઇન્ડેક્સમાં પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ 97મા નંબરે છે. તેની પોઝિશન પેલેસ્ટાઇન (91), નોર્થ કોરિયા (94) અને સોમાલિયા (96) કરતાં પણ નીચે છે. 2006માં ભારત શ્રેષ્ઠ રેન્ક પર હતું નવી રેન્કિંગમાં સુધારાનો અર્થ એ છે કે ભારતીય નાગરિકો માટે વિદેશ યાત્રા પહેલા કરતા વધુ સરળ બની છે. રજાઓ, વ્યવસાય અને સાંસ્કૃતિક યાત્રાઓ માટે હવે વધુ સુવિધાઓ મળશે. એશિયા, કેરેબિયન, આફ્રિકા અને ઓશનિયાના ઘણા દેશો ભારતીયોને સરળ વિઝા સુવિધા આપી રહ્યા છે. ભારતની રેન્કિંગ છેલ્લા દસ વર્ષમાં સતત ઉપર-નીચે થતી રહી છે. વર્ષ 2006માં ભારત 71મા સ્થાને હતું, જે તેની અત્યાર સુધીની શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ હતી. ત્યારબાદ રેન્કિંગ ઘટતી ગઈ અને ગયા વર્ષે 85મા સ્થાને પહોંચી ગઈ હતી. 2026ની શરૂઆતમાં ભારત 80મા સ્થાને આવ્યું અને હવે 75મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે. પાસપોર્ટ મજબૂત હોવાનો અર્થ હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં સિંગાપોર પ્રથમ સ્થાને 2026ની રેન્કિંગમાં સિંગાપોર પ્રથમ સ્થાને છે. સિંગાપોરના પાસપોર્ટથી 192 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી મુસાફરી કરી શકાય છે. બીજા સ્થાને જાપાન અને સાઉથ કોરિયા છે, જેના નાગરિકો 187 દેશોમાં વિઝા વિના જઈ શકે છે. ત્રીજા સ્થાને સ્વીડન અને UAE છે, જ્યાંથી 186 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી એન્ટ્રી મળે છે. ચોથા સ્થાને બેલ્જિયમ, ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, ફ્રાન્સ, જર્મની, આયર્લેન્ડ, ઇટાલી, લક્ઝમબર્ગ, સ્પેન, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ, નેધરલેન્ડ્સ અને નોર્વે છે, જેના પાસપોર્ટથી 185 દેશોમાં અગાઉથી વિઝા લીધા વિના મુસાફરી શક્ય છે. પાંચમા સ્થાને ઑસ્ટ્રિયા, ગ્રીસ, માલ્ટા અને પોર્ટુગલ છે, જ્યાંથી 184 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી એન્ટ્રી મળે છે. છઠ્ઠાથી દસમા સ્થાન સુધી ન્યુઝીલેન્ડ, ઑસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, મલેશિયા અને અમેરિકાનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકાના પાસપોર્ટથી 179 દેશોમાં અગાઉથી વિઝા લીધા વિના મુસાફરી કરી શકાય છે. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ શું છે? હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ વિવિધ દેશોના પાસપોર્ટની તાકાત અથવા વૈશ્વિક મુસાફરી સ્વતંત્રતાને માપે છે. આ હેનલી એન્ડ પાર્ટનર્સ નામની કંપની દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે. આ ઇન્ડેક્સ દર મહિને અપડેટ થાય છે અને છેલ્લા 20 વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહ્યો છે. આ ઇન્ડેક્સ દર્શાવે છે કે કોઈ દેશના સામાન્ય પાસપોર્ટ ધારકો કેટલા દેશોમાં અગાઉથી વિઝા લીધા વિના જઈ શકે છે. પાસપોર્ટની રેન્કિંગ જેટલી ઊંચી હોય છે, તેને તેટલો જ વધુ શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે. આ ઇન્ડેક્સ ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA)ના ડેટાના આધારે બનાવવામાં આવે છે, જેને હેનલી એન્ડ પાર્ટનર્સની રિસર્ચ ટીમ રજૂ કરે છે. હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ દર મહિને અપડેટ થાય છે. પાસપોર્ટ શું હોય છે પાસપોર્ટ એ સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ દસ્તાવેજ છે જે આંતરરાષ્ટ્રીય યાત્રા માટે તેના ધારકની ઓળખ કરાવે છે અને રાષ્ટ્રીયતાની ચકાસણી કરે છે. પાસપોર્ટ એક એવો દસ્તાવેજ છે જેનો ઉપયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ કરવા માટે થાય છે. પાસપોર્ટ દ્વારા તમે એક દેશમાંથી બીજા દેશમાં સરળતાથી કોઈ રોકટોક વિના મુસાફરી કરી શકો છો. પાસપોર્ટ કોઈ વ્યક્તિની ઓળખ માટે એક માન્ય પુરાવો હોય છે. પાસપોર્ટની મદદથી વ્યક્તિની ઓળખ કરી શકાય છે. દેશોની યાદી જુઓ જ્યાં ભારતીયોને વીઝા-ફ્રી અથવા વીઝા ઓન અરાઇવલની સુવિધા મળે છે
Source link