Aravalli Mining Ban: Centre Imposes Total Freeze on New Mining Leases Across Aravalli Range | અરવલ્લી રેન્જમાં હવે નવા ખાણકામ પર પ્રતિબંધ: ગુજરાતથી દિલ્હી સુધી તમામ રાજ્યોને નિર્દેશો, સંરક્ષિત ક્ષેત્રનો વિસ્તાર કરાશે; વિવાદ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય
- Gujarati News
- National
- Aravalli Mining Ban: Centre Imposes Total Freeze On New Mining Leases Across Aravalli Range
જયપુર1 કલાક પેહલા
- કૉપી લિંક
કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલયે સમગ્ર અરવલ્લી રેન્જમાં નવી માઇનિંગ લીઝ જારી કરવા પર રોક લગાવી દીધી છે. કેન્દ્રએ રાજ્ય સરકારોને અરવલ્લીમાં કોઈપણ પ્રકારના નવા ખનન પટ્ટા આપવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાના નિર્દેશો જારી કર્યા છે.
આ પ્રતિબંધો સમગ્ર અરવલ્લી પર સમાનરૂપે લાગુ પડશે. કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા લેખિત નિવેદન અનુસાર, આ આદેશનો હેતુ રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર સુધી ફેલાયેલી સતત ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય શૃંખલા તરીકે અરવલ્લીનું રક્ષણ કરવાનો અને તમામ અનિયમિત ખનન પ્રવૃત્તિઓને રોકવાનો છે.
અરવલ્લી માટે ICFRE નવો ખાણકામ પ્લાન બનાવશે, તેને સાર્વજનિક કરવામાં આવશે ભારતીય વન સંશોધન અને શિક્ષણ પરિષદ (ICFRE)ને સમગ્ર અરવલ્લી પ્રદેશમાં સતત ખાણકામ માટે એક વ્યાપક, વૈજ્ઞાનિક યોજના તૈયાર કરવાના નિર્દેશો આપ્યા છે. આ યોજનામાં પર્યાવરણીય અસર અને પારિસ્થિતિક વહન ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવાની સાથે-સાથે પારિસ્થિતિક રીતે સંવેદનશીલ અને સંરક્ષણની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોની ઓળખ કરશે. પુનર્સ્થાપન અને પુનર્વસનના ઉપાયો નિર્ધારિત કરશે. આ યોજનાને સંબંધિત હિતધારકો સાથે પરામર્શ માટે સાર્વજનિક કરવામાં આવશે.
અરવલ્લીમાં સંરક્ષિત અને ખનન પ્રતિબંધિત વિસ્તારને વધુ વધારવામાં આવશે કેન્દ્ર સરકારના નિવેદન મુજબ સમગ્ર અરવલ્લી વિસ્તારમાં ખનનથી સંરક્ષિત અને પ્રતિબંધિત વિસ્તારોના દાયરાને વધુ વધારવામાં આવશે. અરવલ્લી પર તૈયાર કરવામાં આવી રહેલા પ્લાનમાં તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવશે.
પહેલેથી ચાલુ ખાણો પર પર્યાવરણીય માપદંડો પર કડકાઈ કરવા અને વધારાના પ્રતિબંધો લગાવવાના નિર્દેશ કેન્દ્ર સરકારે અરવલ્લી વિસ્તારમાં પહેલેથી જ ચાલુ ખાણો વિશે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ અનુસાર તમામ પર્યાવરણીય સુરક્ષા ઉપાયોનું કડકાઈથી પાલન સુનિશ્ચિત કરવાના આદેશ આપ્યા છે. કેન્દ્રએ રાજ્ય સરકારને કહ્યું છે કે પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે હાલની ખાણો પર વધારાના પ્રતિબંધો સાથે કડકાઈથી નિયમ-રેગ્યુલેશન લાગુ કરવામાં આવે.
કેન્દ્રએ કહ્યું- અરવલ્લીના સંરક્ષણ માટે સરકાર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ પર્યાવરણ, વન અને જળવાયુ પરિવર્તન મંત્રાલયના નિવેદન અનુસાર કેન્દ્ર સરકાર અરવલ્લી ઇકો સિસ્ટમના દીર્ઘકાલીન સંરક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. સરકારનું માનવું છે કે રણીકરણને રોકવા, જૈવ વિવિધતાના સંરક્ષણ, પાણીના સ્ત્રોતોના રિચાર્જ અને ક્ષેત્ર માટે પર્યાવરણીય સેવાઓમાં અરવલ્લીની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે.
નવેમ્બરમાં સુપ્રીમ કોર્ટે આપ્યો હતો ચુકાદો 20 નવેમ્બર 2025ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા મુજબ જમીનથી 100 મીટર કે તેથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતી ભૂ-આકૃતિને જ અરવલ્લી પહાડી માનવામાં આવશે. આ માપદંડથી અરવલ્લીની 90%થી વધુ પહાડીઓ સંરક્ષણના દાયરામાંથી બહાર થઈ જશે. આ ચુકાદા પછી અરવલ્લીને બચાવવાના અવાજો વધુ તેજ બન્યા.
માઉન્ટ આબુથી 1000 કિમી ‘અરવલ્લી આંદોલન’નો પ્રારંભ અરવલ્લીને બચાવવા અને તેની સુરક્ષા માટે 1000 કિલોમીટર લાંબી ‘અરવલ્લી આંદોલન’ જનયાત્રા બુધવારે સિરોહીના માઉન્ટ આબુમાં શરૂ થઈ. અર્બુદા દેવી મંદિરથી યાત્રાનો પ્રારંભ થયો. યાત્રાનું નેતૃત્વ રાજસ્થાન યુનિવર્સિટી (જયપુર)ના પૂર્વ વિદ્યાર્થી સંઘ પ્રમુખ નિર્મલ ચૌધરી કરી રહ્યા છે. તેમણે સામાન્ય જનતાને અપીલ કરી કે તેઓ ભવિષ્યને બચાવવા માટે આ આંદોલન સાથે જોડાય. ચૌધરીએ કહ્યું- આ લડાઈ માત્ર પહાડોની નહીં, પરંતુ જીવનની છે.
