Pakistan Warship PNS Saif Visits Bangladesh Chittagong Strengthen Defense Ties | 1971ના યુદ્ધ પછી પહેલીવાર બાંગ્લાદેશ પહોંચ્યું પાકિસ્તાની યુદ્ધ જહાજ: 4 દિવસ ચટગાવમાં રહેશે; ભારત સાથેના તણાવ વચ્ચે નજીક આવી રહ્યા છે બંને દેશો
ઢાકા13 કલાક પેહલા
- કૉપી લિંક

1971ના યુદ્ધ પછી પહેલી વાર શનિવારે પાકિસ્તાની યુદ્ધ જહાજ બાંગ્લાદેશ પહોંચ્યું. નૌકાદળનું PNS સૈફ બંગાળની ખાડીમાંથી પસાર થયું અને બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સંબંધોને મજબૂત બનાવવાના હેતુથી ચાર દિવસની શુભેચ્છા મુલાકાત પર બાંગ્લાદેશી બંદર ચટગાંવ પહોંચ્યું.
બાંગ્લાદેશ નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, આ જહાજનું નેતૃત્વ કેપ્ટન શુજાત અબ્બાસ રાજા કરે છે. બાંગ્લાદેશ નૌકાદળના BNS શાધિનોતા, એક નૌકાદળના જહાજે સમુદ્રમાં જહાજને સલામી આપી અને તેને બંદર પર લઈ ગયા. મુલાકાત દરમિયાન બંને પક્ષોના અધિકારીઓ મળ્યા. આ મુલાકાત 12 નવેમ્બરના રોજ પૂર્ણ થશે.
ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીનાની સરકારના પતન પછી, પાકિસ્તાને મુહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકારનું સ્વાગત કર્યું હતું. ત્યારથી, બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ઝડપથી સુધરતા રહ્યા છે. દરમિયાન, ભારત સાથે બાંગ્લાદેશના સંબંધો વધુને વધુ તણાવપૂર્ણ બન્યા છે.

પાકિસ્તાનનું યુદ્ધ જહાજ શનિવારે બાંગ્લાદેશના ચટગાવ બંદરે પહોંચ્યું.

બાંગ્લાદેશ નૌકાદળના વડા એડમિરલ એમ. શાહીન ઇકબાલે પાકિસ્તાની અધિકારીઓનું ફૂલોથી સ્વાગત કર્યું.
ખરાબ સ્ટેબિલાઇઝરથી પીડાઈ રહ્યું છે PNS સૈફ, ચીને 15 વર્ષ પહેલાં વેચ્યો હતો
15 વર્ષ પહેલાં 2010માં ચીન દ્વારા PNS સૈફને પાકિસ્તાનને વેચી દેવામાં આવ્યું હતું. તે હવે ખરાબ સ્ટેબિલાઇઝરથી પીડાઈ રહ્યું છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે આ વર્ગના અન્ય જહાજો, જેમ કે PNS શમશીર અને PNS અસલાત, પણ આવી જ તકનીકી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ખાસ કરીને, જહાજનું HP 5 સ્ટેબિલાઇઝર, જે જહાજની સ્થિરતા અને સંતુલન જાળવવા માટે જરૂરી છે, તે ખરાબ થઈ ગયું છે. આ સમસ્યાને કારણે જહાજ સફર દરમિયાન નિયંત્રણ ગુમાવી શકે છે, જે નેવિગેશન પર પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.
ચીને આ જહાજો માટે પાકિસ્તાન પાસેથી આશરે ₹6,375 કરોડનો ચાર્જ વસૂલ્યો હતો. નિષ્ણાતો કહે છે કે ચીની શસ્ત્રોની ગુણવત્તા પર સવાલ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે, કારણ કે તે ઓછી કિંમતે વેચાય છે પરંતુ લાંબા ગાળાની ટકાઉપણુંનો અભાવ છે.
ટેક્નિકલ સમસ્યાઓના કારણે, પાકિસ્તાની નૌકાદળને સમારકામ માટે વધારાનો ખર્ચ કરવો પડે છે.
પાકિસ્તાન નૌકાદળના વડા એડમિરલ પણ બાંગ્લાદેશના પ્રવાસે
બાંગ્લાદેશ નૌકાદળે કહ્યું કે આ મુલાકાત બંને દેશોના નૌકાદળો વચ્ચેની મિત્રતાને વધુ મજબૂત બનાવશે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન નૌકાદળના વડા એડમિરલ નવીદ અશરફ પણ ચાર દિવસની મુલાકાતે બાંગ્લાદેશમાં છે.
પાકિસ્તાનના ટોચના લશ્કરી કમાન્ડર જનરલ સાહિર શમશાદ મિર્ઝાએ થોડા દિવસો પહેલા બાંગ્લાદેશની મુલાકાત લીધી હતી અને મુહમ્મદ યુનુસ સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી.

પાકિસ્તાન નૌકાદળના અધિકારીઓ બાંગ્લાદેશ નૌકાદળને યુદ્ધ જહાજ વિશે માહિતી આપી રહ્યા છે.
વેપાર-શિક્ષણ કરારો પાકિસ્તાન-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં સુધારો કરી રહ્યા છે
પાકિસ્તાન-બાંગ્લાદેશે ઓગસ્ટમાં છ કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. જેમાં વેપાર, અર્થતંત્ર, રાજદ્વારી તાલીમ, શિક્ષણ, મીડિયા અને સંસ્કૃતિના ક્ષેત્રોમાં સહયોગને મજબૂત બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે.
પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ પ્રધાન મુહમ્મદ ઇશાક ડાર અને બાંગ્લાદેશના વિદેશ સલાહકાર મોહમ્મદ તૌહીદ હુસૈન વચ્ચે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની વાટાઘાટો બાદ આ કરારો થયા હતા.
પાકિસ્તાન-બાંગ્લાદેશ વચ્ચે 6 કરાર
- વિઝા-મુક્ત કરાર: બંને દેશોના સત્તાવાર અને રાજદ્વારી પાસપોર્ટ ધરાવતા લોકો એકબીજાના દેશોમાં વિઝા વિના મુસાફરી કરી શકશે.
- વેપાર કાર્યકારી જૂથ: બંને દેશો વેપાર સંબંધિત મુદ્દાઓ પર કામ કરવા માટે સંયુક્ત રીતે એક જૂથ બનાવશે.
- ફોરેન સર્વિસ એકેડેમી સહયોગ: બંને દેશોની રાજદ્વારી તાલીમ સંસ્થાઓ સાથે મળીને કામ કરશે અને અનુભવો શેર કરશે.
- મીડિયા એજન્સી સહયોગ: એસોસિએટેડ પ્રેસ ઓફ પાકિસ્તાન કોર્પોરેશન અને બાંગ્લાદેશ સમાચાર એજન્સી સંબાદ વચ્ચે એક કરાર થયો છે. આ એજન્સીઓ સાથે મળીને કામ કરશે.
- વ્યૂહાત્મક અભ્યાસ સહયોગ: બંને દેશોની વ્યૂહાત્મક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના સંશોધન સંસ્થાઓ સાથે મળીને કામ કરશે.
- સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન: બંને દેશો તેમની સંસ્કૃતિ, કલા અને પરંપરાઓનું આદાન-પ્રદાન કરવા માટે કાર્યક્રમોનું આયોજન કરશે.

આ હસ્તાક્ષર પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી મુહમ્મદ ઇશાક ડાર અને બાંગ્લાદેશના વિદેશ સલાહકાર મોહમ્મદ તૌહીદ હુસૈનની હાજરીમાં થયા હતા.
1971માં પાકિસ્તાને બાંગ્લાદેશમાં ઓપરેશન સર્ચલાઇટ શરૂ કર્યું
પાકિસ્તાન સેનાએ 1971માં ઓપરેશન સર્ચલાઇટ હેઠળ બાંગ્લાદેશમાં દમન ચલાવ્યું હતું, જેમાં 30 લાખ લોકોની હત્યા કરવામાં આવી હતી અને મહિલા નાગરિકો પર બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો.
ઓપરેશન સર્ચલાઇટ વિશે જાણો…
- ઓપરેશન સર્ચલાઇટ એ પાકિસ્તાની સેના દ્વારા 25 માર્ચ 1971ની રાત્રે શરૂ કરાયેલ એક લશ્કરી કાર્યવાહી હતી.
- તેનો ઉદ્દેશ્ય પૂર્વ પાકિસ્તાન (હાલના બાંગ્લાદેશ)માં બંગાળી વસતિના આંદોલનને કચડી નાખવાનો હતો.
- 1970માં પાકિસ્તાનમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. શેખ મુજીબુર રહેમાનના પક્ષ, અવામી લીગે પ્રચંડ વિજય મેળવ્યો હતો. આ વિજયથી પૂર્વ પાકિસ્તાનના લોકોને આશા જાગી હતી કે તેઓ સ્વતંત્રતા મેળવશે.
- પશ્ચિમ પાકિસ્તાનમાં (જનરલ યાહ્યા ખાનના નેતૃત્વ હેઠળ) લશ્કરી સરકારે સત્તા ટ્રાન્સફર કરવાનો ઇનકાર કર્યો. જેના કારણે પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં વિરોધ અને આંદોલન શરૂ થયું.
- 25 માર્ચ 1971ની રાત્રે પાકિસ્તાની સેનાએ ઢાકા યુનિવર્સિટી, અખબારની ઓફિસો, છાત્રાલયો અને નાગરિક વિસ્તારો પર હુમલો કર્યો.
- આ ઝુંબેશ વ્યાપક હિંસા, હત્યાઓ, બળાત્કાર અને માનવાધિકાર ઉલ્લંઘનો દ્વારા ચિહ્નિત થયેલ હતી. એવો અંદાજ છે કે લાખો લોકો માર્યા ગયા હતા, લગભગ 10 મિલિયન લોકો શરણાર્થી તરીકે ભારતમાં ભાગી ગયા હતા.
- આ અત્યાચાર પછી બંગાળી લોકોએ સ્વતંત્રતા માટે સંઘર્ષ શરૂ કર્યો. ભારતે 16 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ માનવતાવાદી અને શરણાર્થી સંકટનો જવાબ આપતા હસ્તક્ષેપ કર્યો.
- 13 દિવસના યુદ્ધ પછી પાકિસ્તાને 16 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ હાર સ્વીકારવી પડી અને બાંગ્લાદેશ નામનો એક નવો દેશ રચાયો.

પાકિસ્તાનમાં બાંગ્લાદેશ નરસંહારમાં લગભગ 30 લાખ લોકો માર્યા ગયા હતા.
શું પાકિસ્તાનનું યુદ્ધ જહાજ ભારત માટે સમસ્યા બની શકે?
બાંગ્લાદેશમાં PNS સૈફનું આગમન ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે. 54 વર્ષમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે પાકિસ્તાની યુદ્ધ જહાજ ચટગાવ પહોંચ્યું છે.
એવું લાગે છે કે બાંગ્લાદેશમાં મુહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકાર પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધો ઝડપથી સુધારી રહી છે. આ જહાજ ચીનમાં બનેલ છે અને ચીની ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે, જેનાથી ચીન બાંગ્લાદેશમાં લશ્કરી પ્રવેશ મેળવી શકે છે.
વધુમાં, ચટગાવ બંદર બંગાળની ખાડીમાં ભારતના પૂર્વ કિનારાની નજીક છે, તેથી પાકિસ્તાની અને ચીની જહાજોની અવરજવર ભારતની દરિયાઈ સુરક્ષા માટે ખતરો વધારી શકે છે. એક મહિના પહેલા જ, એક યુએસ જહાજે પણ બંદરની મુલાકાત લીધી હતી.
દરમિયાન, ગયા વર્ષે બાંગ્લાદેશમાં થયેલા હિંસક વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શનને કારણે તત્કાલીન વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને દેશ છોડીને ભાગી જવાની ફરજ પડી હતી. તેઓ હાલમાં ભારતમાં છે. આનાથી ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોમાં તણાવ આવ્યો.