Policeman shot dead from moving vehicle in Iran | ઈરાનમાં ચાલુ ગાડીમાંથી પોલીસકર્મીને ગોળી મારી, મોત: બે દિવસમાં બીજા પોલીસ અધિકારીની હત્યા; દેશભરમાં મોંઘવારી વિરુદ્ધ પ્રદર્શનો ચાલુ
તેહરાન24 મિનિટ પેહલા
- કૉપી લિંક
ઈરાની પોલીસકર્મીને ગોળી મારવાનો આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે.
ઈરાનમાં આર્થિક સંકટને લઈને ચાલી રહેલા દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે બુધવારે એક પોલીસકર્મીની ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી છે. આ ઘટના ઈરાનના દક્ષિણ-પૂર્વીય પ્રાંત સિસ્તાન અને બલુચિસ્તાનમાં બની. ઈરાની મીડિયા અનુસાર, આ હુમલાનો વીડિયો પણ સામે આવ્યો છે.
વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે એક અજાણ્યો હુમલાખોર ચાલતી ગાડીમાંથી બહાર ઝૂકીને સતત ફાયરિંગ કરે છે. માત્ર પિસ્તોલનો છેડો દેખાય છે. ગોળીઓ વાગ્યા પછી પોલીસની ગાડી રસ્તા પરથી ઉતરીને દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઈ જાય છે. માર્યા ગયેલા પોલીસ અધિકારીની ઓળખ મહમૂદ હકીકત તરીકે થઈ છે.
આ છેલ્લા બે દિવસમાં ઈરાનમાં માર્યા ગયેલા બીજા પોલીસકર્મીની ઘટના છે. આ પહેલા મંગળવારે એહસાન અગાજાની નામના એક પોલીસ અધિકારીની પશ્ચિમી ઈરાનના ઈલામ પ્રાંતમાં ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેઓ માલેકશાહી વિસ્તારમાં થયેલી અથડામણો દરમિયાન ઘાયલ થયા હતા અને બાદમાં હોસ્પિટલમાં તેમનું મૃત્યુ થયું.
ઈરાનમાં વધતી મોંઘવારી સામે પ્રદર્શનો ચાલુ
ઈરાનમાં છેલ્લા મહિનાથી સરકાર વિરુદ્ધ તીવ્ર વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. આ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સરકાર વિરુદ્ધનું સૌથી મોટું આંદોલન માનવામાં આવે છે. વિરોધની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે તેહરાનના ઐતિહાસિક ગ્રાન્ડ બજારના દુકાનદારોએ ઘટતી મુદ્રા (રિયાલ)ના વિરોધમાં દુકાનો બંધ કરી દીધી.
ત્યારબાદ આ આંદોલન સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયું. લોકો આર્થિક કટોકટી, સરકારી ગેરવહીવટ, પશ્ચિમી પ્રતિબંધો અને રાજકીય તથા સામાજિક આઝાદી પરના નિયંત્રણો વિરુદ્ધ રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રદર્શનકારીઓને સમર્થન આપતા કહ્યું છે કે જો ઈરાની સુરક્ષા દળો તેમને મારશે તો અમેરિકા તેમની સાથે ઊભું રહેશે. જ્યારે ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ પણ પ્રદર્શનકારીઓને સમર્થન આપ્યું છે.
જોકે, ઈરાનના મુખ્ય જસ્ટિસ ગોલામહુસૈન મોહસની એઝેઈએ ચેતવણી આપી છે કે ઇસ્લામિક રિપબ્લિકના દુશ્મનોને મદદ કરનારાઓ સામે કોઈ નરમ વલણ દાખવવામાં આવશે નહીં.
ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા ઓઈલ નિકાસ પર નિર્ભર
વર્ષ 2024માં ઈરાનની કુલ નિકાસ લગભગ 22.18 બિલિયન ડોલર હતી, જેમાં ઓઈલ અને પેટ્રોકેમિકલ્સનો મોટો હિસ્સો હતો, જ્યારે આયાત 34.65 બિલિયન ડોલર રહી, જેનાથી વેપાર ખાધ 12.47 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ.
2025માં ઓઈલ નિકાસમાં ઘટાડો અને પ્રતિબંધને કારણે આ ખોટ વધુ વધીને 15 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી છે. મુખ્ય વ્યાપારી ભાગીદારોમાં ચીન (35% નિકાસ), તુર્કી, યુએઈ અને ઇરાકનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાન ચીનને 90% ઓઈલ નિકાસ કરે છે.
ઈરાને પડોશી દેશો અને યુરેશિયન ઇકોનોમિક યુનિયન સાથે વેપાર વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જેમ કે INSTC કોરિડોર અને ચીન સાથેના નવા ટ્રાન્ઝિટ રૂટ્સ. તેમ છતાં, 2025 માં જીડીપી વૃદ્ધિ માત્ર 0.3% રહેવાનો અંદાજ છે. પ્રતિબંધો હટાવ્યા વિના અથવા પરમાણુ કરારની પુનઃસ્થાપના વિના વેપાર અને રિયાલનું મૂલ્ય સ્થિર કરવું મુશ્કેલ રહેશે.
ઘણા દેશોએ ઈરાન પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે…
ક્રાઉન પ્રિન્સને સત્તા સોંપવાની માંગ
47 વર્ષ પછી, હવે વર્તમાન આર્થિક દુર્દશા અને કડક ધાર્મિક શાસનથી નારાજ લોકો પરિવર્તન ઈચ્છે છે.
આ જ કારણ છે કે 65 વર્ષીય ક્રાઉન પ્રિન્સ રેઝા પહેલવીને સત્તા સોંપવાની માંગ ઉઠી રહી છે. પ્રદર્શનકારીઓ તેમને બિનસાંપ્રદાયિક અને લોકતાંત્રિક વિકલ્પ માને છે.
યુવાનો અને જેન ઝીને લાગે છે કે પહેલવીની વાપસીથી ઈરાનને આર્થિક સ્થિરતા, વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ અને વ્યક્તિગત આઝાદી મળી શકે છે.
ત્રણ વર્ષમાં સૌથી મોટું પ્રદર્શન
આ પ્રદર્શનો 2022 પછીના સૌથી મોટા માનવામાં આવે છે. તે સમયે 22 વર્ષીય મહસા અમીનીના પોલીસ કસ્ટડીમાં મૃત્યુ પછી સમગ્ર દેશમાં આંદોલન ફાટી નીકળ્યું હતું. તેમને હિઝાબ યોગ્ય રીતે ન પહેરવાના આરોપમાં મોરાલિટી પોલીસે પકડ્યા હતા.
આ પહેલા સોમવારે તેહરાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ કાબુ બહાર થતાં પોલીસે ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કરીને પ્રદર્શનકારીઓને હટાવ્યા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર પણ કર્યા હતા.
