Warship deployed to save Hilsa fish in Bangladesh | બાંગ્લાદેશમાં હિલ્સા માછલીને બચાવવા માટે યુદ્ધ જહાજ તહેનાત: હેલિકોપ્ટરથી દેખરેખ પણ ચાલુ; સંવર્ધન ઋતુ દરમિયાન શિકાર અટકાવવાના પ્રયાસો ચાલુ
ઢાકા3 કલાક પેહલા
- કૉપી લિંક
બાંગ્લાદેશ હિલ્સા માછલીના ઉત્પાદનમાં અગ્રેસર છે, જે વૈશ્વિક પુરવઠાના લગભગ 70% પૂરો પાડે છે.
બાંગ્લાદેશે હિલ્સા માછલીને ગેરકાયદેસર રીતે પકડતી અટકાવવા માટે સેના તહેનાત કરી છે. AFPના અહેવાલ મુજબ, 17 યુદ્ધ જહાજો અને પેટ્રોલ હેલિકોપ્ટર તહેનાત કરવામાં આવ્યા છે.
આ જહાજો અને પેટ્રોલિંગ વિમાનો સ્થાનિક અને વિદેશી માછીમારોને ઊંડા સમુદ્રમાં ઘૂસણખોરી કરતા અટકાવવા માટે 24 કલાક દેખરેખ રાખી રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશી અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે હિલ્સા સંવર્ધન ક્ષેત્રમાં 4 થી 25 ઓક્ટોબર સુધી માછીમારી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
ગયા વર્ષે દક્ષિણપૂર્વ બાંગ્લાદેશના શામલાપુર ગામમાં માછીમારો માછલી પકડી.
હિલ્સા માછલી 2200 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાય છે હિલ્સા, જેને બાંગ્લાદેશમાં ઇલિશ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે બાંગ્લાદેશની રાષ્ટ્રીય માછલી છે અને તેને “માતા” માછલી તરીકે પૂજનીય માનવામાં આવે છે. હિલ્સા દર વર્ષે સમુદ્ર (ગરમ પાણી) થી નદીઓ (ઠંડા પાણી)માં પ્રજનન માટે સ્થળાંતર કરે છે.
હિલ્સા માછલી લાખો લોકોની આવકનો સ્ત્રોત છે. હાલમાં, ઢાકામાં તેની કિંમત 2,800 થી 3,000 રૂપિયા (2,050 થી 2,200 રૂપિયા) પ્રતિ કિલોગ્રામ છે. તે ભારતના પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ એક લોકપ્રિય માછલી છે અને તે ઊંચા ભાવે વેચાય છે.
ભારતીય માછીમારો ગંગા નદી અને તેના ડેલ્ટાના ખારા પાણીમાં માછીમારી કરે છે, જે કોલકાતા અને પશ્ચિમ બંગાળને પૂરવઠો પૂરો પાડે છે. જોકે, વધુ પડતી માછીમારીથી સંવર્ધન ઋતુ દરમિયાન હિલ્સાના જથ્થામાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોએ કહ્યું- હિલ્સાને પ્રજનન માટે શાંત પાણીની જરૂર પર્યાવરણીય નિષ્ણાતો કહે છે કે આબોહવા પરિવર્તન અને દરિયાઈ સપાટીમાં વધારો હિલ્સા માછલીના ભંડારને અસર કરી રહ્યો છે, અને એવી પણ આશંકા છે કે હિલ્સા પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન નૌકાદળના જહાજો શાંત પાણીમાં ખલેલ પહોંચાડી શકે છે.
વર્લ્ડ ફિશ પ્રોજેક્ટના ભૂતપૂર્વ વડા મોહમ્મદ અબ્દુલ વહાબએ જણાવ્યું હતું કે હિલ્સાને પ્રજનન માટે શાંત અને અવિરત પાણીની જરૂર છે અને આ માટે ડ્રોનનો ઉપયોગ વધુ સારો રહેશે.
સરકારે માછીમારોને 25 કિલો ચોખાનું વિતરણ કર્યું બાંગ્લાદેશ સરકારે દરેક માછીમાર પરિવારને સંવર્ધન ઋતુ દરમિયાન મદદ કરવા માટે 25 કિલોગ્રામ ચોખા આપ્યા છે, પરંતુ કેટલાક કહે છે કે આ પૂરતું નથી.
60 વર્ષીય માછીમાર સત્તાર માઝીએ AFPને જણાવ્યું, “આ ત્રણ અઠવાડિયા માછીમારો માટે ખૂબ જ મુશ્કેલ છે કારણ કે અમારી પાસે આજીવિકાનું બીજું કોઈ સાધન નથી.”
ચિત્તાગોંગ ફિશરી ઘાટ બાંગ્લાદેશમાં હિલ્સા માછલી માટેનું સૌથી મોટું જથ્થાબંધ બજાર માનવામાં આવે છે.
હિલ્સા માછલીના ઉત્પાદનમાં બાંગ્લાદેશ મોખરે બાંગ્લાદેશ વિશ્વના સૌથી મોટા માછલી ઉત્પાદક દેશોમાંનો એક છે, જે ભારત અને ચીન પછી ત્રીજા ક્રમે છે. હિલ્સા માછલી (ઇલિશ) તેનું મુખ્ય નિકાસ ઉત્પાદન છે, જે વૈશ્વિક પુરવઠાના આશરે 70% પૂરા પાડે છે. બાંગ્લાદેશના GDPમાં માછીમારીનો ફાળો આશરે 3-4% છે.
બાંગ્લાદેશના કુલ માછલી ઉત્પાદનમાં હિલ્સાનો હિસ્સો 12 ટકા છે. દર વર્ષે, 550,000 થી 600,000 ટન માછલી પકડવામાં આવે છે, જે 500,000 માછીમારો અને સંબંધિત ઉદ્યોગોમાં 20 લાખ લોકોને આજીવિકા પૂરી પાડે છે.
બાંગ્લાદેશે નાણાકીય વર્ષ 2023-2024 (FY24)માં 71,477 ટન માછલી અને માછલી ઉત્પાદનો (જેમ કે ઝીંગા, હિલ્સા અને અન્ય દરિયાઈ માછલી)ની નિકાસ કરી, જેનાથી આશરે 4,376 કરોડ રૂપિયાની કમાણી થઈ.
બાંગ્લાદેશ ‘હિલ્સા ડિપ્લોમસી’ હેઠળ ભારતને હિલ્સા માછલી મોકલે છે બાંગ્લાદેશની યુનુસ સરકારે સપ્ટેમ્બર 2024માં ભારતમાં હિલ્સા માછલીની નિકાસ બંધ કરી દીધી હતી. સ્થાનિક બજારમાં હિલ્સા માછલીનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ કરવામાં આવ્યું હતું.
ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીના સરકારના પતન પછી હિલ્સાની નિકાસ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હોય તેવું આ પ્રથમ વખત હતું. બાંગ્લાદેશ દર વર્ષે દુર્ગા પૂજા પહેલા 1,500 થી 2,000 ટન હિલ્સા માછલી ભારતમાં નિકાસ કરી રહ્યું છે.
આ પરંપરા શેખ હસીના સરકાર દરમિયાન શરૂ થઈ હતી. યુનુસ સરકારના આ પ્રતિબંધને ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટાશ તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. જોકે, 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ બાંગ્લાદેશે પ્રતિબંધ ઉઠાવી લીધો અને 3,000 ટન હિલસા માછલી ભારત મોકલવાની મંજૂરી આપી.
દર વર્ષે દુર્ગા પૂજા પહેલા ભારતમાં આવતી આ માછલી માત્ર તેના સ્વાદ માટે જ પ્રખ્યાત નથી, પરંતુ ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધોની એક ખાસ ઓળખ પણ બની ગઈ છે, જેને ‘હિલ્સા ડિપ્લોમસી’ કહેવામાં આવે છે.
